Nepalstage Arteveldehogeschool 2018-2019

Op 18 januari vertrekken Sarina en Daphné van de opleiding kleuteronderwijs naar Nepal om stage te doen in de Macchapuchre School in Burghunkhola in Nepal. Enkele weken later volgt een groep studenten de opleiding secundair onderwijs en de het postgraduaat intercultureel werken en coachen. In duo’s lopen zij stage in de verschillende projecten verspreid over laag-, midden en hoog-Nepal. Allen zijn laastejaars, en gaan voor minstens 3 maanden aan de slag als leerkracht in de stagescholen. Bijzonder is dat de samenwerking met de vzw Bikas, verder wordt uitgebouwd. Deze vzw bestaat ondertussen 30 jaar, en heeft in die periode o.a. scholen gebouwd. In enkele daarvan geven onze studenten les. Deze blog brengt verslag uit van de stages, duidt de projecten en volgt de actualiteit op die van belang is als achtergrondinformatie voor de lezers en de studenten. Verslagen en foto’s van de voorbije jaren vind je onderaan via een link per academiejaar.

In de aanloop naar de stage zijn Amber en Maurane samen met docent Lut De Jaegher ontvangen door de Nepalese ambassadeur, sir Lok Thapa. Hij vertelde over het leven in zijn dorp Tahanun, het onderwijs in Nepal en de plannen en motivatie van de studenten om stage te lopen in de Shree Saraswati School, waar hij zelf school liep.

IMG_0239.jpgIMG_0240.jpg

 

Nepalstage Arteveldehogeschool 2017-2018

 

Welkom op de blog over de Nepalstage waarin je het relaas leest van de studenten die dit jaar op stage zijn in Nepal. Ze zetten de projecten verder die sinds 2007 zijn gestart en waaraan jaar na jaar verder wordt gebouwd, of doen pionierswerk in de nieuwe scholen. De stageplaatsen zijn verspreid over een groot deel van het land, en na 3 maanden komen de studenten van de lange stage samen in Pokhara om hun ervaringen uit te wisselen. Sommige vertrekken daarna naar België om daar hun laatste stages te doen, anderen blijven nog en kijken uit naar hun volgende stageplaats in een andere school en gebied van het land. Ze zullen ook samenwerken met de groep van 10 studenten die een kort stagetraject volgen en op binnenkort van start gaan met hun stage. Sien en Janne van het postgraduaat brengen van hun stage ook verslag uit voor Vranckx, als “nomaden van Vranckx”. Je kan hun verhalen volgen op de Canvas-site van de VRT en op vranckx en de nomaden met vermelding “Janne en Sien in Nepal”. Ook Wouter Acke en Janne Mercier laten je met prachtige beelden en korte verslagen per stagebestemming door zijn ogen meekijken via https://nepal2018.weebly.com  en http://janneinnepal.weebly.com 

DSC_6361

Groep van de stage van 4 maanden (lerarenopleiding kleuter- , lager-, secundair onderwijs, pedagogie van het jonge kind en postgraduaat intercultureel werken en coachen)

DSC_7206

Groep van de stage van 6 weken (lerarenopleiding secundair onderwijs) tijdens verblijf in bergdorpje in Dithal (Kaski-district)

Terugkeer

De studenten komen stilaan terug thuis. Ze horen nu bij de meer dan 120 studenten die in de loop van de voorbije jaren een stage deden in Nepal. Misschien is het afscheid dat ze namen maar tijdelijk. Meer dan de helft van alle studenten keert na een aantal jaren terug. Ook dit jaar lieten al enkele alumni me weten dat ze een reis naar Nepal gepland hebben.

Op de terugvlucht heeft wie aan de rechterkant van het vliegtuig zit bij helder weer een prachtig zicht op de Himalaya. Een beeld dat samen met alle opgedane ervaringen  mee naar België reist, op weg naar andere avonturen.

IMG_4876IMG_4887

6/5 Congres

We vertrekken met de bus naar de plaats waar het lerarencongres doorgaat. Het is een jaarlijkse samenwerking tussen SOS Villages en onze hogeschool, we bereiken er ongeveer 140 leerkrachten, jongeren en studenten mee. In de voormiddag is er een introductie en een lezing door Tibetaanse verantwoordelijke van SOS Villages. Dit jaar geeft hij de leerkrachten de boodschap mee om te blijven doorgaan met hun taak, ook al lijkt hun situatie uitzichtloos. Hij gebruikt vaak beeldspraak, en zegt o.a. dat een leven zonder uitdagingen, maar in 1 seizoen geleefd wordt, terwijl een leven met uitdagingen in alle seizoenen plaatsvindt.

Daarna ben ik aan de beurt, voor een workshop met een heel diverse groep leerkrachten en directies, Tibetanen en Nepalezen, leerkachten van kleuter tot hoger onderwijs. Het thema wordt samen met de verantwoordelijken van SOS villages gekozen. De presentaties en workshops worden door hen nadien ook in de scholen van andere kampen gebruikt.

De studenten geven ondertussen workshops geven aan een 80-tal Tibetaanse tieners van het internaat. Zij krijgen fotografie, creativiteit met Engels, lossen raadsels op in de escape-rooms die de studenten gemaakt hebben, of volgen een science lab.

De groep leerkrachten is actief en gaan elke uitdaging die in de lezing verwerkt is met groot enthousiasme aan. De sfeer zit goed, dat is toch altijd even afwachten, met zo’n diverse groep.

Na de lezing is het tijd voor de lekkerste maaltijd van het verblijf in Nepal: een buffet vol Tibetaanse lekkernijen, uitgestald in grote ketels, met telkens een kaartje erbij waarop de naam van de maaltijd staat.

DSC_8669

DSC_8562

In de namiddag gaven we allen 2 maal eenzelfde workshop rond een bepaald onderwerp, en betrekken daar telkens ook ICT-toepassingen bij. De leerkrachten volgen 1 opgelegde en een vrij te kiezen sessie. Hen een vrije keuze geven heeft heel wat onderhandelen gevergd met de directie, maar uiteindelijk kreeg ik het vertrouwen om dit uit te proberen, en het is gelukkig goed gegaan. Er is een (te) strakke leiding van de leerkrachten vind ik soms. Ze krijgen niet altijd het vertrouwen dat ze aankunnen. Tijdens de slotceremonie komen op voorhand aangestelde leerkrachten naar voor om  hun visie te geven op de lezing en de workshops. De boodschap die ze brengen is mooi. Ze vertellen dat het congres en de interactie met de ons hen de kracht en de goesting  geeft om nieuwe werkvormen en technieken uit te proberen tijdens hun lessen. Het zouden woorden uit beleefdheid kunnen zijn, maar uit sommige reacties van de voorbije jaren weten we dat vooral de masters, die lesgeven in het hoger secundair, zeker geen blad voor de mond nemen. Dit jaar was op alle vlakken een schot in de roos. Uiteindelijk krijgt iedereen een token of love, een certificaat van deelname en een groepsfoto en nog een versnapering. In tegenstelling tot de andere jaren liggen er als vieruurtje geen koekjes maar Tibetaanse “big Mac’s” op onze borden, en dat terwijl onze magen nog goed gevuld waren van de lunch.

DSC_8517

DSC_8678

DSC_8739

4/5 Voetbal Tibet – Belgium, dans en optreden met Tibetaanse snaarinstrumenten door Wouter Acke en de muziekleraar

De hele week staat in het teken van de Tibetanen. Tussen de lessen en tijdens de vrije Labour day van 1 mei bereiden de studenten de workshops voor die ze op het congres zullen geven. Voordien wacht hen nog een andere uitdaging: de voetbalmach Tibet-België of SOS Villages – Belgium, zoals er in grote witte letters op het voetbalveld geschreven staat. Durim maakt indruk met de strategie die hij op papier heeft gezet en Dean heeft T-shirts ontworpen en laten maken voor iedereen, met de Tibetaanse vlag, het jaartal en elk een rugnummer. De ploeg maakt indruk op de Tibetanen, de sfeer op het hobbelige plein met de hele school als toeschouwers zit er goed in. Lieselot verdient eeuwige roem door haar keeperstalent. Na twee keer 15 minuten spelen in een zengende hitte, is de stand 1-1. De vriendschap en de verbroedering tussen de spelers nadien is mooi om zien.

DSC_8017DSC_8022

DSC_8023

DSC_8027

DSC_8073DSC_8005

Na de match begeleiden de Tibetaanse spelertjes de studenten naar de binnenkoer, waar alles klaar staat voor een optreden van Tibetaanse en Nepalese dansen, Tibetaanse zang en muziek, speeches in perfect Engels door enkele van de kinderen van de school en nadien een vurige dans door de hele school en onze studenten samen, op een choreografie die de studenten tijdens de week aan alle klassen hebben aangeleerd. Wouter Acke zorgt voor een extra verrassing. Samen met de leerkracht Tibetaanse muziek heeft hij een nummer voorbereid, dat hij speelt op een soort Tibetaanse gitaar. Hij heeft weinig tijd gehad om te oefenen, maar het klinkt prachtig. We geven hen een staande ovatie. Het is een onvergetelijke dag die ons een bijzondere kijk heeft gegeven in de Tibetaanse cultuur en hoe men die in het kamp blijft doorgeven van generatie op generatie.  en als we later door de jungle en over de hangbruggen terug naar huis stappen.

 DSC_8208

30/4 Nieuws uit Kagati

Bjorn en Tiffany in Kagati village (door Janne Mercier)

Kagati village oftwel het citroendorp vind je niet terug op de kaart, maar ligt een dik uur van Kathmandu verwijderd. De mensen leven er letterlijk in het stof en er is veel armoede. Door de precaire leefomstandigheden zijn kindhuwelijken en polygamie er niet vreemd. Het dorp is gelegen in de Kathmandu-vallei, alle bewoners spreken Newari, een Nepalees dialect. Op school wordt voornamelijk lesgegeven in het Nepalees omdat dit voor zo goed als alle leerlingen al de tweede taal is. Logischerwijs is Engels dan de derde taal. Deze wordt door bitter weinig leerlingen beheerst. Om dit even te staven met een voorbeeld is het al een prestatie als ze kunnen/durven zeggen: ‘My name is…’. De studenten die hier hun stage zullen doen moeten stevig in hun schoenen staan en zullen volledig ondergedompeld worden in de Nepalese cultuur. Ze zullen terugkeren met een dikke laag stof op alles wat ze bezitten een mondvol Nepalese woorden. Zeker als ze aan het tempo blijven leren, als toen ik, Janne, ze ‘achterliet’ in het stoffige Kagati.

Voor de stageplaats in Kagati werken we samen met HCI. Himalayan Climate Initiave is de Nepalese moederorganisatie die dochterbedrijven runt waarbij onder andere aan sociale inclusie en het milieu een belangrijke plaats innemen.  Een team van enthousiaste jonge mensen runt dit bedrijf en dat werkt aanstekelijk.  Na de meeting in het HCI-kantoor op dinsdag hadden we een realistisch beeld en een plan om naar Kagati te trekken. We zouden focussen op het opnieuw in gebruik nemen van het wetenschaplabo en de computerklas om het werk van Arjun Kohar verder te zetten. Hij is een leerkracht van Teach for Nepal die na drie maanden hard werk eind januari vertrok naar een andere plek. Of effectief lesgeven lukt valt af te wachten, maar het is sowieso de bedoeling om ‘teacher training’ te geven. Daarnaast zal Tiffany ook wiskundelessen geven en springen ze in wanneer een leerkracht niet komt opdagen in een klas. Dan leren ze spelenderwijs Engels aan of geven ze lesjes hygiëne. Het niveau op de school is bijzonder laag, dus de studenten zullen vaak hun verwachtingen moeten aanpassen.

Op woensdag om 9 uur was het zover. Na veel over en weer gebel met het vervoersbedrijf van Binod en Birat onze chauffeur, vertrokken we. De jeep helemaal volgeladen met bagage en gigantisch veel didactisch materiaal. Na een nogal hobbelige rit werden we hartelijk verwelkomd op school door de leerkrachten. Van ‘Nepali time’ konden we nauwelijks spreken want we zaten onmiddellijk rond de tafel om alle plannen te bespreken. Shraddha, de verantwoordelijke van HCI in het dorp, legde de plannen uit en leerkrachten brachten bedenkingen in. We benadrukten sterk dat co-teaching met de Nepalese vakleerkracht een must was door de grote taalbarrière. Ze mochten Bjorn en Tiffany ook niet van de eerste minuut voor de klas laten staan, maar moesten ze de kans geven om te observeren zodat ze zich een beeld zouden kunnen vormen van het Nepalese onderwijs.

Na een nacht op een hard bed was het tijd om te observeren. Aangezien het dan officieel de eerste schooldag was en de leerkrachten nog geen lessen gaven omdat het weekrooster nog niet af was, werd er speciaal voor ons een les wiskunde gegeven. Op die manier konden we observeren. Het grappige hieraan was dat de les zeker een uur en twintig minuten duurde en een normaal lesuur in Nepal veertig minuutjes. Van hun best doen gesproken! We testten de zes pc’s uit, die helaas niet allemaal werkten en maakten een inventaris van het wetenschapslabo. Het had lang genoeg geduurd moeten de leerkrachten gedacht hebben, want aangezien de ICT-leerkracht er niet was, werd er gevraagd aan Bjorn of hij een lesje ICT wilde geven. Even in paniek, want deze les ging niet door in de computerklas, maar in een klas waar alleen een whiteboard voorhanden was. Toch ging Bjorn er volledig voor en gaf hij in een introductie over de hardware van de computer (inclusief prachtige tekeningen). De studenten wisten bijzonder véél over het onderwerp, dat belooft! Improvisatie is een belangrijke vaardigheid in Nepal, maar Bjorn en Tiffany lieten zich niet kennen. Hierna speelden we Engelse taalspelletjes en de klas bleef relatief braaf zitten en speelde enthousiast mee. Van een goed begin gesproken!

PS: Dit alles gebeurde met een stuk of vijftig nieuwsgierige gezichten die steeds aan de ramen stonden te kijken.

 

 

(foto’s: Janne en Tiffany)

29/4 Lesgeven bij de Tibetanen

Sommige van de studenten die bij de Tibetanen lesgeven, zijn nog wat zoekende. Er zijn er die snel aansluiting vinden bij de leerkrachten en de kinderen, anderen lijken tegen een muur aan te botsen. Dat gebeurt vooral met de studenten die bedeesd zijn of weinig initiatief nemen om te communiceren of om actief dingen uit te proberen, De Tibetanen verwachten energieke leerkrachten die van aanpakken weten. Wie gewoon ondergaat of afwacht krijgt weinig respons. Dat is ook zo met de getuigenissen van de kampbewoners en de oudere leerkrachten over hun vlucht en over de problemen waartegen ze als langdurige vluchtelingen aankijken. Ze vertellen hier open en boeiend over, maar enkel aan wie er met hen over in gesprek gaat.

Febe levert prachtig werk in de art-klas. Ze heeft op een zachte manier haar voorstel doorgeduwd om de kinderen niet zomaar technisch te leren tekenen, maar zet hen creatief aan het werk. Het resultaat mag er zijn, en ook de aanvankelijk wat weigerachtige leerkracht is enthousiast.

Wouter Acke werkt samen met de nieuwe leerkracht wetenschappen. Ze pikt enthousiast nieuwe werkvormen en methodieken op. Een groot verschil met de ervaren leerkracht.

Sanderijn, Sofie en Lieselotte geven deels buiten en deels in de klas LO en health care.

Wouter Papegnies is terug van een verblijf in een gastgezin en een aantal dagen lesgeven in de Yanakalyan school, aan het einde van het meer, op een uur rijden met de bus of de fiets. Het werd een nare ervaring, die aansluit bij de getuigenissen van de studenten die er vorig jaar stage liepen. De school krijgt veel (betalende) vrijwilligers over de vloer, en overtuigt voorbijkomende toeristen om arme getalenteerde kinderen te sponsoren. De focus lijkt in deze school de laatste jaren helemaal verlegd van een samenwerking op didactisch vlak naar een samenwerking op  financieel vlak. Opnieuw bleek ook dat er leerkrachten onbetaald met verlof gestuurd waren omdat vrijwilligers/stagiairs hun klas konden overnemen. In gesprekken werd beterschap beloofd, maar uit de ervaringen van Wouter P, blijkt dat alles bij het oude gebleven. We zullen dan ook voorlopig niet meer met deze school kunnen samenwerken.

Hopelijk helpen deze verhalen onze studenten om inzicht krijgen in de manier waarop goedbedoelde hulpverlening soms het doel helemaal voorbijschiet.

27/4 Bezoek aan de school van de ambassadeur

Voor Arno is het vandaag een spannende dag. Na meer dan een maand ziet hij zijn gastfamilie en de leerkrachten en leerlingen van school waar hij 2 maanden les heeft gegeven terug. Twee studenten, Sanderijn en Dean, vergezellen ons. Het doel van ons bezoek is ook om de voorbij stage, een pilootproject, te bespreken, en het vervolg in de volgende jaren al voor te bereiden. De tocht met de jeep verloopt vlot in de heenreis vlot, we zijn vroeg vertrokken en er is nog weinig verkeer op de baan. De eerste halte is bij het gastgezin. De warmte waarmee Arno en zijn gastpapa elkaar omhelzen, en samen op het bankje gaan zitten waar ze samen lange gespreken voerden, is ontroerend. “Familie voor het leven,” hoor ik hen beide zeggen.

DSC_7753

DSC_7759

We eten Dal baath met onze handen. Voor Sanderijn, die al enkele maanden les heeft gegeven in de Terai, is dat heel gewoon, voor Dean die hier pas 14 dagen is voor en korte stage, is het de eerste keer. Nadat we een kijken hebben genomen in de kamer waar de studenten in dit gastgezin verblijven, vertrekken dan met de jeep naar de school.

DSC_7758

In de maanden dat Arno en ook Pauline en Nina van lager onderwijs (die ondertussen al opnieuw in België aan het lesgeven zijn) hier aan de slag waren, stapten ze elke dag de steile berg op, een tocht van een dik half uur.

In de school wachten de kinderen, in de hitte van het middaguur in een erehaag op ons. We worden verwelkomd met bloemenkransen, een tika en sjaal als token of love. Het gevoel blijft dubbel, het is een culturele uiting van hun blijheid en respect voor gasten, wij voelen ons eerder verlegen bij de eer, veel te veel voor de geringe bijdrage die we leveren.

De hele school staat dicht bijeen gepakt te luisteren naar de speech van de schooldirecteur. Daarna komen een paar kinderen aan het woord. Zij hebben hun speech uit het hoofd geleerd. Ze starten wat aarzelend, maar eenmaal ze op dreef zijn in vlot Engels vertellen over hun ervaringen met de studenten. En dan is het onze beurt om een woordje te zeggen. We worden ook rondgeleid in het nieuwe schoolgebouw, dat pas af is en gebouwd werd met geld van de overheid en van een Duitse ngo. De school leed veel schade door de aardbeving. We zien de ruime, in lichte kleuren geschilderde klassen, voorzien van water en elektriciteit. Er komt een aparte wetenschapsklas, een bibliotheek en een ict-klas, voorlopig met 1 laptop en 1 PC.

DSC_7810DSC_7795DSC_7783

In de vergadering die we nadien met de leerkrachten en de directie hebben, worden er plannen gemaakt voor volgend jaar. Er zijn veel wensen en dromen, hopelijk hebben we opnieuw sterke kandidaten om hier stage te lopen.

Dean en Arno blijven 1 nacht slapen in het gastgezin, ik keer met Sanderijn terug naar Pokhara, morgen wacht een ander schoolbezoek. In de terugweg komen we terecht in een stofwolk, het zicht is zo goed als nul. En toch steekt onze jeep een traag rijdende vrachtwagen voorbij. Chauffeurs hebben hier een derde oog, waarmee ze tegenliggers zien, auto’s, brommers, bomvolle bussen, fietsers die kriskras door elkaar rijden. Voor ons blijft het altijd even opgelucht ademhalen als we veilig terug op onze bestemming zijn.

DSC_7823

25/4 Nieuws van Peak Everest in Dhital

De directeur van de Peak Everest school in Dhital liet vandaag per mail weten dat de kinderen en de leerkrachten hun nieuwe klasjes al helemaal gewoon zijn, en ook de ouders allemaal al eens zijn komen kijken. Hij stuurde enkele foto’s mee.

20180425_122835[1]20180425_150352[1]

25/4 Herdenking aardbeving

Het is vandaag 3 jaar geleden dat de aarde beefde. Er zijn hier in Pokhara geen officiële herdenkingen of stiltemomenten meer, zoals vorig jaar wel nog het geval was. Wie het niet meemaakte en hier nu als toerist rondloopt, denkt er vermoedelijk ook niet aan. Maar Suhana, de elfjarige dochter van Khem, vertelt me dat iedereen op haar school de klok in de gaten hield en om klokslag 12 u, op het uur van de aardbeving, klaar zat om naar buiten te stormen. De kinderen zijn nog altijd bang dat de beving terugkomt. De ouders troosten hen met de boodschap dat het nog minstens 50 jaar duurt voor de volgende eraan komt. In de schriftjes van de kinderen staat achteraan een stappenplan over hoe ze moeten reageren bij een aardbeving. De kranten berichten over de stand van zaken en de niet zo evidente heropbouw.

Doc - 26 Apr 2018 - 09-01 - p2

Doc - 26 Apr 2018 - 09-40

Doc - 26 Apr 2018 - 09-01 - p1

23/4 – 24/4 Aan de slag in 6 verschillende projecten

De groep heeft na een gezellige avond afscheid genomen van degene die de dag nadien met bussen, jeeps en meestal ook een stuk te voet, naar hun stagescholen vertrokken zijn. Wie bij de Tibetanen lesgeeft blijft in Pokhara en heeft daar een echte vuurdoop achter de rug. Zoals verwacht is er niet veel sprake geweest van rustig inlopen met een aantal observatielessen. De studenten zijn meteen al voor de klas gezet, meestal samen met de leerkracht, in enkele gevallen alleen, omdat er nog enkele leerkrachten door ziekte of om een andere reden afwezig waren. Tijdens de weekends en hun vrije dagen gaan ze aan de slag in andere projecten: Wouter Acke trekt dan naar Dithal om er met de leraar wetenschappen te werken rond vakdidactiek,  Wouter Papegnies zet huistaakbegeleiding op poten in de Yanakalyanschool in Nuwakot, Arno, Sanderijn en Dean vergezellen mij bij een evaluatiebezoek aan de nieuwe school in Mirlung in Ghurkadistrict, en Durim gaan naar Takam, met extra materiaal voor de lessen die daar bezig zijn. Sien en Janne zijn elk meegereisd met een groepje studenten (Takam en Kagati) en zodra zij terug zijn, gaan ze aan de slag in Dithal en bij de Tibetanen. Wie geen extra project opneemt, werkt langer door bij de Tibetanen en bereidt ook al het congres voor.

Sofie krijgt een rondleiding in de school en het gastgezin van de Macchapuchre school in Burgunkhola, waar ze 3 dagen per week Franse les zal geven, op een uur rijden van Pokhara.. Ze verblijft er bij een gastgezin en schuift mee aan tafel met de leerkrachten op school. We krijgen ook het knappe resultaat te zien van het werk dat de 4 studenten van kleuter- en lager onderwijs hier realiseerden tijdens hun stage in de voorbije maanden.

22/4 Opening schooljaar Tibetaans vluchtelingenkamp

Het schooljaar in de Herman Gmeiner school in het Tashiling Refugee camp start met een plechtige opening. Vooraf krijgen de studenten een rondleiding in het kamp, waar ze, aan de hand van een fototentoonstelling opgesteld in een zaal naast de tapijtweverij, inzicht krijgen in het verhaal achter het ontstaan van deze nederzetting van vluchtelingen, en de evolutie door de jaren heen.

Alle kinderen zitten lang vooraf al in nieuwe of iets minder nieuwe schooluniformen klaar om te luisteren naar de lange speechen van de directeur, de aanwezige geestelijke leider, de oudervereniging en een strenge leerkracht die voor de ouders en de kinderen minutenlang het schoolreglement voorleest.

DSC_7489In elke speech worden we vermeld als eregenodigden, naast de notabelen van het kamp. Veel te veel eer voor de kleine bijdrage die we hier jaarlijks leveren.

DSC_7491

De kinderen zitten aanvankelijk stil, maar na verloop vliegen de keitjes waarop ze zitten in het rond, trekt hier en daar een jongen aan de vlechten van een klasgenootje, en luisteren de kinderen meer naar elkaars verhalen dan naar wat door de geluidsinstallatie galmt.

Sommige kinderen komen na 14 dagen terug uit de bergen, bij Jomson, Kagati of Muktinath in het Mustanggebied. Het is een prachtige maar ruwe streek, met huizen, een bevolking en een cultuur die heel dicht aanleunt bij Tibet. Er is daar ook een vluchtelingenkamp met een schooltje voor kleuters en voor kinderen van de eerste graden van het lager. Daarna moeten de Tibetaanse kinderen die er wonen naar de stad Pokhara of naar een andere kamp verhuizen, waar ze school lopen en op internaat verblijven. Vaak kunnen ze geen Nepalees als ze aankomen in de “grote school” en al helemaal geen Engels. Daarom zijn er zo’n grote verschillen in basiskennis tussen de kinderen in de klassen van het kamp, en zie je hier en daar veel oudere kinderen tussen een groep  jongere klasgenoten zitten.

Ik ging in de voorbije week al een paar keer op bezoek bij Kunden, de schooldirecteur.  Hij ontving me even warm en hartelijk als altijd, maar het viel me op dat hij een beetje van zijn levenslust kwijt is. Hij maakt zich zorgen over de toekomst van de Tibetanen in Nepal. De grens van Tibet is door de nieuwe overheersers in de voorbije jaren hermetisch gesloten. Bijna geen enkele Tibetaan slaagt er nog in te vluchten. Dat betekent dat de toestroom in de kampen in Nepal en India stopt. Ze beginnen dat ook te voelen aan het aantal bewoners van de kampen, dat jaar na jaar daalt. Alle Tibetanen die na 1986 nog kunnen vluchten zijn, krijgen bovendien in Nepal geen verblijfsvergunning, waardoor ze geen werk vinden of bezittingen mogen hebben. De jeugd gaat hier op verschillende manieren mee om. Ofwel trouwen ze met een Nepalese jongen of meisje, en eenmaal er kinderen zijn worden ze Nepalees staatsburger. Ofwel blijven ze in het kamp, en willen ze niet trouwen en al helemaal geen kinderen krijgen, omdat ze hen toch geen toekomst kunnen geven. De jongste generatie Tibetanen dunt daardoor zo sterk uit, dat 60% van de kinderen in de school van het kamp van Nepalese origine zijn. Kunden heeft het in de speech die hij tijdens de opening geeft dan ook over de diversiteit in zijn school. Voor de studenten is dit een heel bijzondere manier om kennis te maken met vluchtelingen van de 3de generatie, de gevolgen en de verdere evolutie van het leven in vluchtelingenkampen.
Kunden ziet zijn volk, zijn cultuur verloren gaan, en vreest dat de goede verstandhouding tussen Nepal en China hen van de kaart gaat vegen.

Zie ook op https://ksr-video.imgix.net/projects/36747/video-40371-h264_high.mp4

China is hier in Nepal inderdaad alom tegenwoordig, in het straatbeeld en in de pers. Ze zijn plannen aan het uitwerken voor het aanleggen van een spoorweg (!), en de geasfalteerde verbindingsweg tussen China en Kathmandu waar ze 2 jaar geleden aan begonnen zijn, vordert goed (https://www.ndtv.com/world-news/china-opens-highway-to-nepal-via-tibet-ready-for-military-use-if-needed-1751776).

china highway bis

(Bron: ndtv.com)

India krijgt het ervan op zijn heupen, de Chinezen graaien ook in hun voortuin nu, vinden zij. Daarom komt de Indische eerste minister Modi, die tot voor kort Nepal links liet liggen en Nepal met hoge prijzen voor ingevoerde brandstoffen in een wurggreep hield, nu al voor de 3de keer op bezoek. Hij wil de plooien gladstrijken en misschien ook wel de invloed van China wat op afstand houden.

rail-16052017072738-1000x0

(bron:

20/4 Lezing in Nepal House over cultuur en schoolsysteem in Nepal door Basanta

Overmorgen start het nieuwe schooljaar en in de aanloop daarnaar is er nog voor 1 keer een activiteit gepland met de volledige groep, voor ze in kleinere groepjes naar de verschillende stageplaatsen trekken, sommigen dichtbij anderen tot op een dagreis van Pokhara. Eerst brengen we al het didactisch materiaal samen dat is meegekomen van België. Iedereen heeft hiervoor plaats en gewicht in de eigen bagage opgespaard, soms tot meer dan de helft van het toegelaten aantal kg. Wat wel en niet van nut kan zijn is vooraf in België gescreend.

DSC_7341

Afhankelijk van de noden van de stagescholen, wordt alles nu gegroepeerd en klaargemaakt om mee te nemen. De studenten zijn ondertussen ook goed doordrongen van het idee dat ze het materiaal in geen geval zomaar afgeven in de scholen. Ze werken er eerst, samen met de leerkrachten en de kinderen mee, en pas als ze ondervinden dat het lukt en aanslaat, worden afspraken gemaakt om het in de scholen achter te laten. We willen niet dat het materiaal eindigt op de plaats waar zo vaak westerse hulpgoederen terecht komen: in een metalen kast achter slot en grendel.

Wat later gaan we naar Nepal house, de stageplaats waar kinderen met een trauma speltherapie krijgen en samen met hun ouders of familie voorbereid worden om opnieuw een plaats te vinden in de maatschappij. Basanta, die het centrum leidt, geeft ons een uiteenzetting over het schoolsysteem, de geschiedenis en de cultuur van Nepal. Hij heeft alles minutieus voorbereid, en zoals dat hier in Nepal altijd het geval is, moeten alle studenten zichzelf eerst voorstellen voor hij van start gaat.

DSC_7343

DSC_7349

Basanta vertelt op een voorzichtige manier, zoals dat hier in Nepal altijd het geval is, wat de grootste problemen zijn waartegen arme gezinnen aankijken. Hij geeft enkele voorbeelden van hoe armoede een spiraal is waarin hele gezinnen en families hier blijven vastlopen, door het gebrek aan kansen die ouders en hun kinderen krijgen en ook door hun gebrek aan geloof en zelfvertrouwen dat ze hebben in het grijpen van kansen. Deels komt dat door de fatalistische houding die sommigen hebben – omdat ze nog meegaan in het categoriseren van mensen volgens de kaste waartoe ze behoren -deels door het geloof in reïncarnatie. Het “slechte” leven waarin ze nu gevangen zitten is het gevolg van de manier waarop ze zich tijdens hun vorig leven hebben gedragen. Ook de zeer masculiene maatschappij in ruraal gebied en bij de oudere generatie speelt een rol. Meisjes worden anders behandeld dan jongens. Meisjes gaan naar een minder goede publieke school of blijven thuis, voor jongens probeert elk gezin dat hier enigszins de financiële mogelijkheden voor heeft, een private school te betalen. Meisjes kosten hoe dan ook geld, voor hun huwelijk (vaak nog gearrangeerd) moet een grote bruidsschat betaald worden. Dat leidt tot drama’s als blijkt dat de voorwaarden die door de familie van de bruidegom gesteld worden, niet kunnen gehaald worden. Dit artikel verscheen hier deze ochtend in de Kathmandu Times over:

Would-be bride kills self over dowry demand (Himalayan Times, 21/4/18)

Bhola Sah Teli’s daughter Rabita,18, of Birgunj metropolis-23, Prasauni Birta killed herself yesterday night. She was to marry Ram Nagari’s Jaya Narayan Sah’s son Shiva Dayal on April 27. It has been learnt that the bridegroom’s family had demanded a motorbike, gold ring and chain, apart from Rs 300,000 cash in dowry.

“We’d already provided a motorbike and Rs 220,000 of the pledged amount. But bridegroom’s side threatened to break the marriage yesterday night on phone if we didn’t pay the full dowry. She (daughter) had talked to the boy. We didn’t know what they talked about that she was later found hanging in her room,” said Rabita’s father Bhola Sah Teli.

According to SP Ganesh Regmi, the body has been handed over to the kin after post-mortem. Police said search for Jaya Narayan and his son was on.

19/4 Wi-Fi en kabelspaghetti

De elektriciteitsvoorziening is de laatste jaren veel verbeterd in Nepal. Daar waar voorheen wekelijkse schema’s in de krant verschenen en in de restaurants en hotels uithingen om aan te geven gedurende welke momenten er dagelijks al dan niet stroom  zou zijn, slaan de noodgeneratoren nu nog maar sporadisch aan, bij een meestal kortstondige stroompanne. Ook Wi-Fi is er nu bijna overal, niet altijd even stabiel en naar onze normen vaak tergend traag, maar toch. Als de Wi-Fi, zoals dat de voorbije 24 uren het geval was, uitvalt is het meestal omwille van een blikseminslag op de routers die tussen de “kabelspaghetti” van de elektriciteitskabels hangen. In dat geval wordt de straat afgezet en komt de hersteldienst aanzetten. Met ladders, schroevendraaiers, scharen en kabels gaan ze aan de slag tot alles weer werkt. Geen idee hoe ze daarin slagen, maar het lukt hen elke keer opnieuw om Nepal met et wereldwijde web te verbinden.

18/4 – 19/4 Modelklasjes en verblijf en kookles bij gastgezinnen

Een dag later dan beloofd zijn de tafels en rekken klaar, en nadat alles in en op de jeep is geladen, vertrekt de jeep richting Dithal. De studenten hebben hun eerste nacht in “homestay” achter de rug, bij een familie Gurungs, 1 van de etnische groepen die in het district wonen. Ze hebben de klasjes geschilderd en alles is klaar om de tapijten te leggen en de klasjes klaar te maken voor de eerste schooldag.

DSC_7172

DSC_7162

DSC_7219

Er zijn 8 tafelhelften die los van elkaar en al dan niet per kleur tegen elkaar kunnen gezet worden. Het tapijt met daaronder een dampdichte foam, is voldoende zacht om er zo op te zitten, zonder dat we extra kussens moeten voorzien.

DSC_7224

DSC_7227

De twee klasjes zijn klaar, we maken afspraken om volgende week met de leerkrachten aan de slag te gaan.

En dan is het tijd voor een maaltijd…

Home stay in Dhital: douchen onder een emmerdouche, geitenvlees eten van het schattige geitje dat even voordien nog op de koer rondhuppelde, celroti leren maken op het houtvuur in het lemen huis, en veel, heel veel dal baath eten.

17/4 Modelklassen, inspiratie over vele kloven heen

Vandaag trekken de pas aangekomen groep studenten de bergen in voor het inrichten en klaarmaken van de modelklassen in de Peak Everest school in Nepal. Ze doen dat noodgedwongen met een jeep, de bussen rijden omwille van overstromingen door de hevige regen niet.

DSC_7093

Het inrichten van modelklassen om er daarna zelf les in te geven wordt stilaan ons handelsmerk. We leren eerst de school en de noden kennen, vaak door er enkele jaren les te geven in de bestaande toestand. Wanneer de tijd er rijp voor is, bespreken we met de directie en de leerkrachten de mogelijkheden om de klassen anders in te richten. We tonen foto’s van klassen die we in andere stagescholen in Nepal in de voorbije jaren hebben ingericht, en indien mogelijk nodigen we van deze scholen ook een leerkracht of de directeur uit, om zelf te komen vertellen over hun “modelklassen” . Nog beter is als er ook een bezoek aan deze klassen mogelijk is, maar dat lukt omwille van de afstanden niet altijd.

Vooraf hebben we de Tibetaanse leerkracht Rinzin, van de school van het Tibetaans vluchtelingenkamp waar al meerdere klassen zijn ingericht, uitgenodigd in Pokhara om samen met Som Nath en Mohan, de directeur en onderdirecteur van de Peak Everest school te bekijken hoe we in hun school modelklasjes kunnen maken.

DSC_6827Voor de studenten die betrokken worden bij dit proces, is het interessant om te zien hoe deze onderhandelingen gebeuren, voor de leerkrachten en directies van de verschillende scholen is bijzonder en soms zelfs ongezien om met elkaar in dialoog te gaan en de mogelijkheden te ontdekken. Van een eenvoudig plan op papier, komen we met lokale meubelmakers, plaatselijke materialen en de inzet van de studenten en ook van de ouders en leerkrachten van de school tot de realisatie van 1 of enkele klasjes, waarin we dan zelf ook samen met de leerkrachten lesgeven. Vaak is het hartverwarmend om te zien hoe de inrichting van zo’n modelklasje in de volgende jaren op initiatief van de lokale bevolking en de school verder uitbreidt naar de hele school.

DSC_9761

Modelklasje bij de Tibetanen, klas van juf Rinzin

DSC_6414

DSC_4729Eén van de 2 klasjes die we gaan omvormen

DSC_6986

Ruwe schets van de plannen: ronde tafels op lage poten die in twee helften los van elkaar kunnen gezet worden of aan elkaar bevestigd, en waar de kinderen van de kleuterklas kunnen rondzitten op een tapijt. De tafels krijgen verschillende kleuren die elk een didactische betekenis zullen hebben (hoekenwerk). 

DSC_6848

Keuze van de kleuren en de materialen van de tafels en de rekken bij de meubelmaker

16/4  Afscheid en aankomst

Voor de studenten van lager onderwijs zit de stage erop, zij vertrekken voor een busrit van 220 km van Pokhara naar Kathmandu, afhankelijk van de weersomstandigheden en het tegenverkeer op de drukke maar smalle “highway” is dit een trip die meestal tussen de 7 en de 9 uren duurt.

DSC_7048

In de omgekeerde richting zijn 10 studenten op komst voor wie de stage net begonnen is. Zij komen tegen de late namiddag wat versuft en verhit aan. We doorlopen al meteen de planning, en na een stevige Nepalese pizza zien ze het zitten om morgen de bergen in te trekken voor het maken van modelklassen in de Peak Everest school. Alles moet klaar zijn tegen de aanvang van het nieuwe schooljaar, binnen enkele dagen.

10/4 – 14/4/18 Vroege moesson

DSC_6913

DSC_7005DSC_0188

Het weer maakt gekke sprongen in Nepal. Voorheen begon de moesson elk ongeveer op hetzelfde moment, ergens tussen eind april en midden mei, met vanaf dan elke dag in de late namiddag hevige regenbuien gedurende enkele uren gevolgd door een heldere blauwe lucht en een prachtig zicht op de bergen in de ochtend. Nu regent het op de meest onmogelijke tijdstippen, soms de hele nacht door, soms overdag. Er zijn windvlagen die in België code rood zouden krijgen en die het wateroppervlak van het meer veranderen in een golvende zee. Er zijn bij de hevige bliksem 6 doden gevallen in de bergen, misschien wel bij de gezinnen die nog steeds onder shelters wonen. Ik bekeek de cijfers van het ministerie en las dat van de 767705 gezinnen die na de aardbeving van 2015 dakloos werden of wiens huis onbewoonbaar verklaard werd, er nog steeds 408385 mensen onder tijdelijke shelters (plastiekzeilen, gebogen golfplaten, door trekkers achtergelaten tentjes, gevaarlijk gescheurde lemen huisjes…) wonen.

DSC_3872DSC_3870

Ik heb de cijfers die ook in de Himalayan Post verschenen zijn 2 keer moeten lezen voor ik het kon geloven. Inderdaad, in de kleine dorpjes zie je ze nog steeds van ver opdoemen op de heuvels, de blauw-met-oranje zeilen waarin hele families huizen. Ook in steden zoals Bakthapur is er nog veel werk te doen. Door de precaire omstandigheden waarin de mensen in hun tijdelijk onderkomen verblijven, zijn de medische kosten na uitgave voor voeding de tweede grootste kostenpost voor de gezinnen geworden. De reden van deze enorme vertraging is veelzijdig. Enerzijds was de eerste betaling van de financiële tegemoetkoming voor de bouw van een nieuw huis zo laag, dat sommigen er niet eens de kosten van het opruimen en vervoeren van het puin mee kunnen betalen. Daarnaast hebben heel wat gezinnen het bedrag opgebruikt voor schoolgeld of voor andere aankopen. Verder is er een groot gebrek aan bouwvakkers en materiaal en tenslotte zijn de regels voor heropbouw volgens sommigen te streng en onhaalbaar. Om het even wat de oorzaak is, de cijfers en de feiten liegen niet. En dat met een onvoorspelbare moessonperiode voor de boeg.

Ook bij het tweede bezoek aan de Peak Everest school, tijdens parentsday, ondervinden we de wisselvalligheid van het weer. Na verloop van tijd gaat het zo hard regenen dat de shelters boven onze hoofden het vele water niet meer kunnen tegenhouden. Het urenlange programma, met speeches van alle notabelen van omliggende dorpen, prijzen voor de best presterende kinderen een een cultureel dansprogramma, gaat ondanks de liters water en het verzopen terrein onverstoord verder.

Onderscheid tussen “slim” en “dom” wordt hier in Nepal overal zeer expliciet gemaakt. Niet alleen via prijsuitreikingen zoals in deze school, maar ook via badges waarop hun “rangorde” staat (1 voor de eerste, 2 voor de tweede enz) of via de plaats in de klas (slimmere kinderen allemaal aan de ene kant, voor de plaats waar de leerkracht staat, de anderen samen aan de andere kant) is het verschil duidelijk. De kinderen die een vermelding, een tika (rode stip) en 1 of meerdere keren een prijs hebben gekregen waardoor ze ondertussen rode kleurstof op hun voorhoofd, kaken, kin of op hun hele gezicht hebben, zijn duidelijk te onderscheiden van hun klasgenootjes die niet tot de top 3 van de klas behoren. Zelfs voor de kleuters van het eerste kleuterklasje zijn er al prijzen tijdens de proclamatie.

DSC_6568DSC_6594

DSC_6661DSC_6633DSC_6622DSC_6628DSC_6641DSC_6677DSC_6670

Even ziet het ernaar uit dat we in het dorp zullen moeten overnachten, en dat is een probleem voor de afspraak van de volgende dag bij de Tibetanen, maar gelukkig wordt tegen de avond een jeep gevonden die nog naar Lakeside terugrijdt.

8/4 – 9/4/18: Op naar een volgend schooljaar

Na Nepalees nieuwjaar (Biska Jatra) op 14/4, begint niet enkel het jaar 2075, maar ook het nieuwe schooljaar. Wanneer dat precies van start gaat wordt maar duidelijk na het bekendmaken van de schoolresultaten. Anders dan de studenten het in België gewoon zijn, hecht men in Nepal reeds van in de kleuterklas veel belang aan de rangorde van de scores. Kinderen die de hoogste score halen krijgen een trofee, moeten minder schoolgeld betalen, hangen soms geafficheerd op grote posters in de stad en bezorgen hun ouders in deze hiërarchische en op status gebaseerde samenleving meer aanzien.

Om de studenten die nog voldoende lang in Nepal blijven voor een tweede stage, is er per duo een plaats voorzien die sterk verschilt van hun eerste ervaring. De studenten die in de Terai vaak hun improvisatietalent hebben moeten gebruiken, gaan nu naar de goed georganiseerde en sterk gestructureerde school in het Tibetaans vluchtelingenkamp. Nina en Fien van lager onderwijs gaan mee op prospectie in een schooltje in een bergdorpje in Kaski-district (Peak Everest), Lisa en Jana van pedagogie van het jonge kind hebben ondertussen voldoende ervaring opgedaan om de volgende maand in de Terai door te brengen en aan de slag te gaan voor naschoolse opvang en ouderparticipatie. Sien en Janne van het postgraduaat helpen bij het begeleiden, coachen en de prospectie.

De prospectie in het Kaski-district, in Peak Everest is een speciale ervaring door het grote contrast dat we er merken tussen het enthousiasme en de inhoudelijk sterkte van de leraren enerzijds en de povere omstandigheden anderzijds. De klaslokalen zijn klein, donker en warm, onder een dak van golfplaten. We kunnen ons bijna niet voorstellen hoe ze hier per klas gemiddeld 20 kinderen in kunnen onderbrengen. Na de gebruikelijke ontvangst met een tika en een bloemenkrans, stellen de leerkrachten en de directie zich in vlot Engels voor. Ze luisteren geboeid naar de beschrijving van onze projecten, en we hebben het gevoel dat in deze school de leerkrachten echt als een team met de studenten zullen samenwerken. Vooral voor studenten van kleuter- en lager onderwijs is dit een stageplaats die veel mogelijkheden biedt. Ook de landelijke ligging, omzoomd door de achtduizenders van de Annapurnaketen en de Macchapuchre, met verblijf in traditionele lemen huisjes in de gastvrije Gurung-gemeenschap, kan de ervaring nog versterken. Nina en Fien zouden met plezier hun verblijf verlengen om hier aan de slag te kunnen gaan.

DSC_6440DSC_6430DSC_6412DSC_6410DSC_6398DSC_6402

DSC_6397

7/4/18: Uitwisselen van ervaringen en inzichten

DSC_6363_A

Na een binnenlandse vlucht, die door hevige regenval en onweer een aantal uren later vertrekt dan verwacht, land ik toch nog tijdig in Pokhara voor de afspraak met 14 stralende studenten. Zij vertellen veel enthousiasme over hun ervaringen, hun inzichten en de dingen waarmee ze het moeilijk hebben gehad. Afhankelijk van de school en de plaats waar hun stage doorging, en vooral ook van de mate waarin hun gastgezin, de leerkrachten en de kinderen het al dan niet gewoon waren om met westerlingen samen te werken, zijn er grote verschillen. De 3 pioniers Nina, Arno en Pauline, die in de Saraswati Mandir Higher Secondary School in Tanahun hebben gestaan, zijn vol lof over de motivatie en de interesse van de leerkrachten. De schooldirecteur en de ambassadeur lieten al weten dat zij hun pioniersrol met glans hebben volbracht. In hun gastgezin hebben ze wel ervaren hoe anders er in sommige gemeenschappen nog omgegaan wordt met mannen dan met vrouwen. Sien en Janne (postgraduaat) zijn terug uit Maleisië, Wouter, Febe en Sanderijn hebben de moeilijke omstandigheden in de Terai goed doorstaan en hadden een dichte band met hun gastfamilie en de kinderen. Ze noemen hun ervaring uniek en onvergetelijk. Fien, Justine, Anke en Talitha hebben elkaar in de Macchapuchre school in Burgunkhola versterkt en gingen met een grote dosis creativiteit aan de slag om moeilijke of diverse klasgroepen en leerkrachten die soms weinig enthousiast overkwamen, mee te trekken. Lisa en Jana zijn tevreden over hun stage in Nepal House. Zij stappen net zoals de meeste  andere studenten na een korte vakantie in een volgende totaal andere en nieuwe stage-ervaring. Voor Talitha en Anke (kleuteronderwijs) zit de stage er morgen op, ze zullen door iedereen hier hard gemist worden.

DSC_6368

Afscheid van Anke en Talitha, net voor hun vertrek op de foto met gastmama Sushma en gastzusjes Aditi en Suhana.

30/3/18: LUT DE JAEGHER ONTMOET NEPALESE AMBASSADEUR

260318

(Artikel uit de Arteveldenieuwsbrief van 30/3/18)

Op maandag 26/3 is Lut De Jaegher door de Nepalese ambassadeur Lok Thapa ontvangen op de ambassade in Brussel. Sinds zijn aantreden vorig jaar volgt hij de projecten van de lerarenopleidingen bij de verschillende stagepartners in Nepal met interesse op. Hij is afkomstig van het dorpje Tanahun in Nepal, in het district Mirlung dichtbij het epicentrum van de aardbeving van 2015. De ambassadeur ging er als kind naar de Shree Saraswati Mandir Higher Secondary School en op zijn vraag geven studenten van de lerarenopleidingen van lager en secundair onderwijs er dit academiejaar voor het eerst les. Nu het schooljaar in Nepal op zijn einde loopt en er na de paasvakantie een nieuw schooljaar start, kijken de leerkrachten, de leerlingen en de studenten terug op een leerrijke ervaring waarvan ze hopen dat die in de toekomst verdergezet wordt. De studenten hebben met weinig middelen en veel enthousiasme en creativiteit hun lessen te geven, de leerkrachten en directie observeerden hen of gingen samen met de studenten aan de slag in duo’s. De leerkrachten en directie formuleerden bij monde van de ambassadeur hun ideeën en verzoeken voor de stage-invulling en de verdere samenwerking in de volgende academiejaren. Hun plannen en dromen reiken verder dan enkel het lesgeven zelf, ze willen de gemeenschap van ouders en dorpsbewoners betrekken bij de school en zo de motivatie van de ouders verhogen om hun kinderen de kans te geven om school te lopen. Het project en de stage kan in het district als model dienen voor andere scholen.

20/01/18: Blogs van studenten

De studenten die een stage van 3 of 4 maanden opnemen in Nepal zijn in verschillende scholen en dorpen verspreid over het land aan het werk. Ze schrijven hun ervaringen neer in blogs:

  • Studenten kleuter- en lager onderwijs: https://namastayinnepal.weebly.com/blog) en juffienenjufjustineinnepal.jouwweb.nl
  • Studenten postgraduaat: https://janneinnepal.weebly.com
  • Studenten secundair onderwijs: https://nepalsanderijnfebewouter.wordpress.com.

Januari 2018: Prospectie door cursisten van het postgraduaat Sien en Janne

Sien en Janne, die vorig academiejaar hun eindstage voor resp. secundair en lager onderwijs deden in Nepal, zijn sinds 6 januari opnieuw in Nepal, dit keer voor hun major-stage van het postgraduaat intercultureel werken en coachen. Ze hielpen in België al mee met de voorbereiding van de studenten van de 4 opleidingen die dit jaar naar Nepal gaan, en reizen nu in Nepal rond om prospectie te doen in scholen en bij instellingen die een aanvraag hebben ingediend om stagiairs op te nemen, ze bezoeken de gastgezinnen waar studenten zullen logeren en helpen de studenten die pas in Nepal aangekomen zijn op weg. Je kan hun foto’s bekijken en verslagen lezen op https://janneinnepal.weebly.com. Ze maken ook videoverslagen als Nomaden van Vranckx voor de VRT, waarbij ze het impact onderzoeken van de stageactiviteiten voor de Nepalese leerkrachten en kinderen, en voor de Belgische studenten. Er volgt een extra bericht zodra hun reportages online staan.

 

 

 

Januari 2018 – De creativiteit van jonge ondernemers –

Tijdens de aardbeving in 2015 schonken talrijke klanten van de firma Sioen een een grote hoeveelheid hoogwaardige zeilen en tenten bijeen voor Nepal. Dankzij de milde schenking van een container door de heer Rob Van Doorn van zeilmakerij Van Doorn uit Nederland en de bijdrage in de transportkosten door de firma Sioen zelf, werden de zeilen naar India verscheept, en van daaruit per vrachtwagen naar Kathmandu gebracht, waar de organisatie Himalayan Climate Institute (HCI) de verspreiding van het materiaal op zich nam. Shilshila, de enthousiaste en creatieve manager van HCI, een organisatie die vooral miniondernemingen opzet waarmee minderheidsgroepen aan een opleiding en een toekomst geholpen worden, was niet enkel blij met het materiaal, maar ook met de container zelf, die ze als opslag- of kantoorruimte wilde gebruiken. Toen we op 5 januari onverwacht een bezoek brachten aan HCI in Kathmandu, zagen we een mooie groene containerduplex op de parking aan de straatkant staan. Het was de container, in 2 gedeeld, van ramen, een trap en elektriciteit voorzien, en mooi ingericht. De benedenruimte wordt een winkel waarin de producten van de mini-ondernemingen en de proeftuin van HCI zullen verkocht worden, boven is er een kantoorruimte waarin sollicitatiegesprekken gebeuren voor nieuwe kandidaat medewerkers en cursisten. Shilshila en haar team hebben de container dichtbij de straat gezet, als voorbeeld en inspiratie voor voorbijgangers en geïnteresseerden om ook met een container aan de slag te gaan. Net zoals wel vaker gebeurt, zien de mensen van HCI mogelijkheden om creatief met materiaal en middelen aan de slag te gaan. De container van Sioen krijgt in Kathmandu een opvallende plaats in een dynamisch en ondernemend team van Nepalese jongeren die hun opleiding en kennis inzetten om in eigen land een toekomst te realiseren.

 

 

 Heropbouw en nieuwe wegen – januari 2018

Het winterse Nepal, met warme dagen en koude nachten, is nog volop in heropbouw. Er wordt niet alleen gewerkt aan huizen, tempels en scholen, maar ook aan de drukke weg van en naar Chitwan, meteen ook de belangrijkste verbinding voor vrachtvervoer uit India. De wegenwerken schieten niet goed op. De aannemers hebben de deadline niet gehaald, en vlak voor het toerisme terug op gang komt, ligt ongeveer 40 km van de weg nog volledig open. Dat zorgt voor lange reistijden, die gemakkelijk tot 9 uren oplopen in plaats van de gebruikelijke 5 uren voor de rit van Kathmandu naar Chitwan.

DSC_3921

De tempels op de koninklijke pleinen van Patan, Bakthapur en Kathmandu herrijzen stilaan uit het puin. Het proces verloopt traag, en de plaatselijke bevolking volgt de werken met bezorgdheid. Ze zijn er niet helemaal gerust in dat de aangestelde bouwheren de authenticiteit kunnen garanderen en respecteren. Meer uitleg kan je bekijken in dit korte beeldfragment van BBC Nepal via http://www.bbc.com/news/av/world-asia-36099371/nepal-earthquake-ancient-crafts-used-to-rebuild-damaged-treasures (Google zoekterm: BBC Nepal reconstruction tempels).

DSC_5383DSC_5412

De grote stoepa van Bodnath is weer helemaal opgebouwd en straalt in de zon.

DSC_5484DSC_5474DSC_5462

Het valt ook op dat er nog steeds mensen in noodwoningen verblijven, o.a. in Bakthapur en in rurale gebieden zoals in Dhulikel.

DSC_5453

Er zijn al huizen opgebouwd, maar lang nog niet overal. Voor sommigen betekent dit de 2de winter op rij in moeilijke omstandigheden. In Dhulikel zagen we een volledige familie die samen in een klein Tamangdorp hun ingestorte huis heropbouwen, met gebruik van wat ze ter plaatse vinden en met de weinige middelen die ze hebben.

 

DSC_5286DSC_5292DSC_5302DSC_5311

Benefiet – 9 en 10 December 2107 – Welkom!

En eindelijk gaat dit jaar ook, na goedkeuring door de Nepalese overheid en in samenwerking met BIKAS (België), HCI (Nepal) en de H & R Schwarz Foundation (Duitsland), de bouw van de Khaniyapani-school in Ramecchap (Nepal) van start. Een deel van de bouw van deze kleuter-, lagere en secundaire school in een district dat zwaar getroffen was door de aardbeving, wordt gesponsord met geld dat door sympathisanten van de Arteveldehogeschool gestort werd en nog steeds wordt op de “Artevelde-rekening” bij de vzw Bikas. Ook daarover vind je hogerop in deze blog alle nieuws.

affiche benefiet

 

Nepal, na het breken van de dijken

Na de aardbevingen in april en mei 2015 wordt Nepal nu geteisterd door de zwaarste moessonregen in de laatste decennia, met aardverschuivingen en overstromingen tot gevolg. Lees het verslag in MO Magazine via deze link:

Na de overstromingen in het zuidoosten van Nepal zakt het waterniveau opnieuw, maar stijgt het aantal slachtoffers drastisch. De krachtige stromingen hebben niet enkel honderden mensenlevens gekost, ze hebben ook een werkelijke ravage aangericht. Verschillende dorpen zijn volledig van de kaart gevee…
MO.BE

 

Nepal – Arteveldehogeschool 2016-2017

Welkom op de tweede jaargang van de blog van de Nepalstage van de Arteveldehogeschool. Ik mag dit jaar een enthousiaste en sterke groep begeleiden, die samen een hecht team vormen. Van links naar rechts op de foto Janne (lerarenopleiding lager onderwijs), Zoë, Olivier, Sien en Uma (lerarenopleiding secundair onderwijs), Onah en Laura (lerarenopleiding kleuteronderwijs) en Silke en Rani (opleiding pedagogie van het jonge kind). Behalve Uma die midden april inpikt voor een korte stage, zijn alle andere studenten in januari gestart. Dit verslag gaat over het tweede deel van hun stage, die aanvangt na Nepalees nieuwjaar en waarin een stage bij de Tibetaanse vluchtelingen en het organiseren van lerarencongressen en workshops centraal staan.

Lut De Jaegher

DSC_8838 copy

Vrijdag 14 april: Aankomst en chaos

De Thribuvan luchthaven van Kathmandu, op 1338 meter hoogte, bestaat al sinds 1949. Over de korte grasstrook van weleer is ondertussen beton gegoten en de landingsbaan is meermaals verlengd om grotere vliegtuigen aan te kunnen. Toch moeten de piloten hard op de rem gaan staan bij het landen op de nog steeds erg korte baan. Achter de landingsbaan voor Boeings is er een apart gedeelte voor lokale vluchten, waar kleine vliegtuigjes van o.a. Yeti, Tara en Buddha Air aanschuiven om met een tussenperioden van amper 15 minuten na elkaar op te stijgen en toeristen en lokale bevolking naar 1 van de vele kleine luchthavens her en der te brengen. Op drukke momenten gebeurt het wel meer dat er onvoldoende plaats is voor een aankomende internationale vlucht om te landen. De piloot blijft dan rond de hoofdstad cirkelen tot de controletoren groen licht geeft. Dit keer duurt het iets meer dan een uur voor onze Boeing de toestemming krijgt.

Eenmaal door de visum- en paspoortcontrole, kom ik in een complete chaos terecht. De bagage van 6 vluchten die de laatste paar uren geland zijn, is in de war geraakt, en de pas aangekomen reizigers struikelden over elkaar en over de vele op een hoop gegooide rugzakken en koffers om hun eigen spullen terug te vinden. Voor de meesten lukt dat na wat zoeken wel, maar mijn bagage blijft spoorloos. Na anderhalf uur vergeefs uitkijken doe ik aangifte aan een loket (lees: tafel) waar een man zit die belaagd wordt door tientallen lotgenoten zonder bagage. Een Canadees koppel heeft dubbel pech, ze zijn allebei al hun koffers kwijt. We moeten elk exact onze bagage kunnen omschrijven, en in bezit zijn van het bagagelabel dat op de luchthaven van vertrek op de boardingpas werd gekleefd. Wie niet aan deze voorwaarden voldoet, vindt geen gehoor. Het lijkt een klein wonder dat de loketbediende erin slaagt om, tokkelend op een aftandse computer voorzien van een prehistorisch uitziend database programma, de meeste bagage te traceren. Mijn koffer blijkt enige waarvan geen spoor terug te vinden is, een vaag teken dat het een verhaal van lange duur zou worden.

Drie uur later dan verwacht stap ik de luchthaven buiten en brengt een taxi me naar mijn hotel. Tijdens de rit door de chaotische straten van Kathmandu valt het me op dat er meer huizen in puin lijken te liggen dan op hetzelfde moment vorig jaar. De aardbeving laat nog steeds diepe sporen na, en hoewel men bezig is met de heropbouw, worden nog steeds gebouwen afgebroken omdat ze niet meer veilig zijn.

Omdat het vandaag Nepalees nieuwjaar is, beslis ik om naar Swayambunath te gaan. Om het ingaan van het jaar 2074 te vieren gaan veel Nepalezen naar deze stoepa die hoog op een heuvel ligt. Ze brengen offers, maken om de 5 minuten een selfie en zijn op hun paasbest gekleed. Ik vraag me af hoe ze het bij zo’n hitte uithouden onder die warme lagen stof en wol. Ook hier is de toestand van de trappen naar de stoepa verrassend slecht. Langs de afgebrokkelde en gebroken tegels staat een bord met excuses voor de slechte staat van de site. De stoepa zelf lijkt intact, maar de schade aan de vele kleinere stoepas en tempeltjes is groot. Het ingestorte klooster is nog altijd een ruïne, waarop een klein golfplaten barak staat met daarin een Boeddhabeeld en kaarsen. Aan dit tempo is er hier nog voor vele jaren restauratiewerk te verrichten. Alleen de sfeer voelt nog hetzelfde aan als voorheen. De apen jennen elkaar en proberen de toeristen wat eten af te snoepen, de gebedsmolens draaien hun rondjes, de monniken lopen arm over arm op de site, de vlagjes wapperen kleurrijk in de wind en de ogen van Boeddha bovenop de stoepa vangen de blik van de vele bezoekers. DSC_8724 copyDSC_8737 copy

‘s Avonds zie ik Uma. Zij is een dag eerder aangekomen en Babu van Andes House, waar alle studenten in Kathmandu verblijven, heeft haar samen op pad gestuurd met een jonge Belg die in Canada werkt en woont. Ze zagen de lijkverbranding, gingen naar Bhaktapur en bezochten de stoepa van Bodnath. Dat lijkt me heel veel voor 1 dag, maar ze zijn tevreden en bij een lekkere curry schotel in de tuin van de Gaia vertellen ze over hun eerste indrukken van Nepal.

Paasweekend 15 – 16 april: Ontmoeting en afscheid

Bij de voorbereiding van de Nepalstage hebben we afgesproken dat alle studenten, om het even waar ze stage liepen verspreid over het land, samenkomen in Pokhara. Ze zijn mooi op tijd en zien er allemaal heel goed uit. Alleen Olivier is fel vermagerd. Hij probeert het af te schuiven op het feit dat zijn haar een stuk langer geworden is, maar dat strookt niet helemaal met de werkelijkheid. Hij heeft zijn stage samen met Zoë en Sien bij CEPP (Centre for Educational Practices and Policies) gedaan in ver afgelegen streken in de Middle Hills, en liep er een voedselinfectie op, die nu gelukkig genezen is. Ook Zoë en Sien hebben met misselijkheid gekampt. De stage in deze omstandigheden is een zware uitdaging, echt pionierswerk.

De studenten leggen hun ervaringen uit aan elkaar, vertellen wat hen verrast heeft, wat moeilijk was, waar ze fier op zijn. Het gesprek gaat dieper dan ik op dit moment al verwacht. De meesten hebben een heldere kijk op de cultuur, begrijpen de statusverschillen, hebben het met hun gastfamilies gehad over gearrangeerde en liefdeshuwelijken, zien de voor- en nadelen van publieke en private scholen, vertellen hoe verschillend de situatie van de vrouwen in sommige gezinnen is in vergelijking met andere. Ze kijken tevreden terug op de school op de scholen waar ze les gegeven hebben, en de band die ze hadden met de leerkrachten waarmee ze samenwerkten, zonder blind te zijn voor het feit dat de ze niet allen met even veel motivatie hun job doen. Ook dat kunnen de studenten nu relativeren, omdat ze beseffen dat leerkrachten vaak tot 3 jobs moeten hebben om het hoofd financieel wat boven water te kunnen houden.

‘s Avonds is er afscheid van Laura en Onah, die na 3 maanden stage naar België terugkeren om daar hun afstudeerstage verder te zetten. Ze hebben een sterke band opgebouwd met hun gastgezinnen, en ook met Khem, zijn vrouw en kinderen, waar de studenten, als ze aan Lakeside in Pokhara zijn, verblijven. De groep zal zich weer wat moeten herstellen, na het vertrek van deze twee positief ingestelde en creatieve duizendpoten. Ook al probeert Laura zich sterk te houden, en doet Sushma er als Nepalese vrouw alles aan om geen emotie te tonen, toch vloeien er traantjes. Gelukkig is Khem er op dat moment niet, want voor hem is het zichtbaar tonen van verdriet not done. Een intercultureel verschil waar de studenten het elke keer wat moeilijk mee hebben, zeker als hij zijn vrouw dan wegstuurt.

DSC_8806 copyDSC_8829 copy

Maandag 18 april: bezoek aan de Janakalyan school in Nubise

Vorig jaar is deze school toegevoegd aan de stageplaatsen, en na een moeilijke opstart toen, hebben Rani en Silke van de opleiding “Pedagogie van het jonge kind” er dit jaar bakens verlegd. Zelf vinden ze niet zoveel bereikt hebben, maar ik moet dat tegenspreken. De schooldirecteur en de leerkrachten hebben uit de kindgerichte aanpak van Rani en Silke inspiratie gehaald, hoor ik tijdens het gesprek met hen. De school heeft nu een speelplein met verschillende speeltuigen die Silke en Rani ter plaatse lieten maken en die ze samen met de enkele leerkrachten en de schoolcoördinator hebben geïnstalleerd. Dat laatste is een belangrijke stap voorwaarts. Ouderparticipatie en betrokkenheid van de gemeenschap bij de school zorgen ervoor dat de ouders meer gemotiveerd zijn om hun kinderen naar school te laten gaan, in plaats van ze thuis te houden om hen op het land te werken. Ook de buitenmuren van de school zien er fraai uit. Rani en Silke hebben ze opgevrolijkt met mooie tekeningen en met didactische spelletjes. Ze hebben verder ook een sport- en speldag georganiseerd, een activiteit die volgens de directeur vanaf nu meermaals per schooljaar georganiseerd zal worden.

De studenten leerden in de school ook de minder positieve kanten van het Nepalese onderwijssysteem kennen. Janakalyan is een private school. Dat betekent dat de ouders schoolgeld moeten betalen, en daarnaast ook een uniform, schoolboeken, materiaal en schriften. Daar bovenop moeten ze ook nog examengeld betalen. Omdat de school erkend is door de overheid, vraagt de gemeenschap dat er van de 280 kinderen ongeveer 20% vrijgesteld worden van inschrijvingsgeld, omdat hun ouders te arm zijn om dit te betalen. Voor 1 schooljaar gaat het ongeveer om 30 Euro of 3000 NRs. We kunnen het ons in België niet voorstellen, maar kinderen worden hier in Nepal soms uitgesloten van deelname aan eindexamens omdat hun ouders het examengeld niet betaald hebben.

DSC_8855 copy

Dinsdag 19 april: Dromen

Vandaag gaan we aan de slag voor het droomproject. Ruim 280 kinderen van lagere scholen en kleuterscholen in Vlaanderen hebben een tekening gemaakt over waar zij van dromen. Bij elke tekening is een foto van het kind gekleefd, en staat in het Nederlands uitleg over de droom. De tekeningen worden hier geruild voor die van leeftijdsgenoten van de Tibetaanse, publieke en private scholen waar we lesgeven. We bespreken hoe we dit gaan aanpakken, en voorzien alle 280 tekeningen van een Engelse vertaling van de droom. Er zijn een aantal terugkomende thema’s: sommige kinderen willen nooit meer oorlog en een veilig onderkomen voor alle vluchtelingen, een minderheid droomt van materiële zaken zoals auto’s of een eigen zwembad, veel kinderen willen een leuk huis en een blij gezin, er zijn ook kinderen die een wereld zonder vervuiling en met veel mooie natuur willen, en hier en daar zit er een grappige droom tussen, zoals “ik droom ervan om in een zetel te liggen en watermeloen te eten” of “ik wil trouwen met een monstertje en monsterkindjes krijgen”. De grote uitdaging zal liggen in het feit dat we de kinderen van de scholen hier zullen moeten proberen te overtuigen om echt hun eigen droom te tekenen, en niet wat ze denken dat de leerkracht wil dat ze tekenen, of wat ze denken dat wij willen te zien krijgen. Voor de kinderen hier is zelfstandig durven denken, je eigen mening durven uiten, uit de band durven springen heel ongewoon.

DSC_8869 copy

Donderdag 20 april: Basanta geeft les in Nepal House

Eén van onze stagepartners is Nepal House, waar kinderen die door de omstandigheden waarin ze leven in de sloppenwijken of in arme berggezinnen, zo getraumatiseerd zijn dat ze niet meer in staat zijn om in het gewone dagelijkse (school)leven te functioneren, opgevangen worden en therapie krijgen. Na 2 tot 3 jaar kunnen ze opnieuw integreren in de maatschappij. De organisatie wordt financieel gesteund door een Canadese universiteit, die de leerkrachten opleidt. Basanta is de coördinator. Sinds dit jaar is Nepal House erkend door de overheid, en krijgen ze 1500 Euro staatssteun. Dat is niet veel, maar het feit dat de overheid het project steunt is een grote stap vooruit en een opsteker. Basanta is antropoloog en geeft de studenten een lezing over de Nepalese geschiedenis, het kastensysteem, de genderproblematiek, de uitdagingen waar het land en de politiek voor staan. De studenten stellen de ene vraag na de andere, Basanta beantwoordt alles helder en durft daarbij ook eigen standpunten innemen. Hij vertelt dat hij dat laatste heeft geleerd tijdens de trainingen van de Canadese docenten, en dat het voor hem heel vreemd en moeilijk was om kritisch te durven nadenken. Na de uiteenzetting krijgen de studenten een rondleiding in het centrum. Het is voor iedereen een verademing om te zien hoeveel er hier met materiaal gewerkt wordt, hoe kindvriendelijk alles is ingericht en hoe anders de aanpak in Nepal House is, in vergelijking met die in sommige andere stagescholen. Rani en Silke zullen hier samenwerken met de leerkrachten en de opvoeders en indien de tijd dat toelaat ook met de kinderen. En ze kunnen gebruik maken van het materiaal dat onze studenten in de voorbije jaren introduceerden: de mobiele school die ze de Moving Monkey doopten: een koffer op wielen, gevuld met didactisch materiaal en spelen, die hier intensief gebruikt wordt.

Vrijdag 21 april: Organisatie van een klasuitstap voor kinderen van de Janakalyan school

De hele groep studenten werkt vandaag mee aan een heel bijzondere dag voor klas 3 en 4 van de Janakalyan school. Voor het eerst gaan de kinderen op klasuitstap. Krishna, de directeur van de school, had vorig jaar al gevraagd naar zo’n activiteit, enerzijds omdat de kinderen van zijn school daar van thuis uit nooit de gelegenheid voor krijgen, maar anderzijds ook omdat hij en zijn leerkrachten wilden weten hoe een klasuitstap een didactische meerwaarde kan krijgen.

Het is een hele opdracht om vervoer te regelen (de school ligt met de bus ongeveer 45 minuten rijden van het meer), de kinderen bijeen te houden, alle kinderen te laten deelnemen aan de activiteiten, en de straatkinderen die ook graag willen meedoen waar nodig op afstand te houden. Voeg daarbij een snikhete dag en een grasveld bij het meer met amper schaduw, en je kan je voorstellen dat het voor iedereen een zware dag is geworden, maar wel een heel geslaagde activiteit. Het enige dat tegenvalt, is het middagmaal. De kinderen krijgen pizza, gemaakt door de koks van Godfather’s pizzeria, 1 van de beste aan Lakeside. En dat blijkt geen succes te zijn, niet omdat de pizza’s niet lekker zijn, maar wel omdat de kinderen nog nooit kaas gegeten hebben, nog nooit pizza gezien hebben, enkel gewoon zijn van 2 keer per dag rijst met linzensaus te eten, en hard schrikken van de vreemde smaken die ze nu proeven. Ze proppen wel allemaal de nog half gevulde pizzadozen in hun boekentas om ‘s avonds ook de rest van hun gezin te laten proeven. Als afsluiter is er een wandeling langs het meer, voor de kinderen een heel speciale ervaring. Ze kijken hun ogen uit.

DSC_8955 copyDSC_8959 copyDSC_8952

Later die avond komt een onweer opzetten. De klimaatverandering laat zich ook hier voelen. Het regenseizoen begint niet meer klokvast in de maand mei, zoals voorheen het geval was. Een voordeel daarvan is dat er dit jaar weinig bosbranden zijn, nadeel is dan weer dat de bergen achter een dik pak wolken verscholen zitten. Om het even wat de weersomstandigheden zijn, het Pewameer behoudt haar schoonheid, en als je de vele oneliners leest langs het pad, ook haar wijsheid.DSC_9019

DSC_8898 copyDSC_8890 copyDSC_8885 2

Zaterdag 22 april: Kleur in de klas

De SOS Hermann Gmeiner school van het Tibetaans vluchtelingekamp van Tashilling in Pokhara is een stagepartner sinds 2007. Het kamp bestaat sinds 1965 en het tentenkamp van weleer is nu een “stad in een stad”, ommuurd en met kleine stenen huisjes en verharde straatjes. De huidige directeur van de kampschool Kunden was bij aanvang van onze stageprojecten in deze school leraar Engels en social studies. Vier jaar geleden volgde hij Gyatso Tsering op als directeur. Gyatso zelf vertrok naar Dharamsala in India. Ook voor Kunden is het een droom om daar ooit te gaan wonen en te werken. Voor Tibetanen is India het enige land waar ze zonder veel problemen naartoe kunnen reizen. Een visum krijgen voor andere landen is moeilijk tot onmogelijk.

Sinds vorig jaar heeft Kunden zijn vrouw overtuigd om met hun 2 jonge kinderen in Dharamsala te gaan wonen. Nu China meer en meer armslag krijgt in Nepal vindt hij dat het in India veiliger is voor hen, en dat de kinderen er ook meer toekomstmogelijkheden hebben. Kunden zelf moet van het Tibetaanse bestuur voorlopig zijn taak al schooldirecteur in het vluchtelingenkamp nog blijven opnemen. Hij probeert zijn gezin zo vaak mogelijk te bezoeken, en is daarvoor met een nachtbus meer dan 14 uren onderweg. Ondanks het feit dat hij droomt van een overplaatsing doet hij zijn job met hart en ziel.

Als ik aankom in de nu nog stille school, loopt hij me met open armen tegemoet. Normaal gaan we dan in zijn bureau zitten, maar dit keer neemt hij me eerst mee naar de klassen van de eerste graad. Ik krijg kippenvel als ik er binnenkom. Voorheen waren dit saaie en kleurloze ruimtes, maar op basis van de foto’s die ik hem toonde van de modelklassen die de studenten van de voorbije jaren in samenwerking met CEPP in de scholen in de Middle Hills maakten, heeft hij dit jaar ouders en leerkrachten aan het werk gezet. Het resultaat is 2 aantrekkelijke klassen voor grade 1 en 2, met kleurrijke banken die aangepast zijn aan de leeftijd van de kinderen. Er is een wand om tekeningen op te hangen, de klas is zo ingericht dat het mogelijk is om aan hoekenwerk te doen, er zijn boekenrekken en kastjes voor het materiaal van de kinderen. Aan de muren hangen didactische posters, kleurrijke foto’s, er staan woorden en zinnen geschreven, er is een weekkalender en nog veel meer. Morgen, tijdens de plechtige opening van het schooljaar, zal ik de klassen inhuldigen en een lintje doorknippen, in aanwezigheid van alle leerkrachten, de kinderen en hun ouders, de geestelijke en de kampleiders. Dat geeft aan hoe bijzonder dit nieuwe klasconcept is voor de school en de gemeenschap en hoe fier ze zijn op de realisatie ervan.

DSC_9060

We vullen de rest van de voormiddag met het plannen van de lessen en het lerarencongres. Dit keer gaat het over digitale en mediageletterdheid, of hoe omgaan met sociale media en internet. Het is een grote bezorgdheid van Kunden en een vraag van de hele kampleiding om de leerkrachten en de leerlingen wel mee te nemen in het digitale en sociale media-verhaal, maar op een verantwoorde manier. Voor ik vertrek krijg ik nog een exemplaar van het jaarlijks school magazine mee, met klasfoto’s, tekeningen en opstellen van de kinderen in het Engels en in het Tibetaans, en foto’s en een artikel over onze stage en het lerarencongres van vorig jaar.

DSC_9008

De studenten hebben vandaag verdergewerkt aan het droomproject, en zich voorbereid op het examen Frans dat morgen onder leiding van Janne afgenomen wordt van een 200-tal kinderen van de Macchapuchre school in Burjunkhola. De gebouwen van deze school worden door een Waalse NGO gesponsord, wij verzorgen er al 7 jaar de didactische invulling. De band met de leerkrachten is goed, de directeur is een enorm enthousiaste man die elke gelegenheid om zijn school vooruit te helpen met beide handen grijpt. Hij denkt zelf mee en stelt uitdagende vragen waar wij zo goed mogelijk proberen op in te spelen. Sinds vorig jaar geven we bijvoorbeeld het Franse les in de school, omdat de schooldirecteur graag wil dat de kinderen met de Waalse sponsors kunnen praten, maar ook omdat een extra taal kennen de kinderen hen een stapje voor kan geven in hun verdere studies en beroepsleven. Voor ons is het een ideale manier om taaldidactiek in de school binnen te brengen, we zien dat onze aanpak ook in andere taallessen wordt overgenomen.

Zondag 23 april: Plechtige opening van het schooljaar in het Tibetaans vluchtelingenkamp

Janne trekt vandaag met Silke, Rani en Uma naar de Macchapuchre school om er het examen Frans af te nemen. Ze zullen er een hele dag mee bezig zijn. Ondertussen ga ik met Zoë, Sien en Olivier naar de openingsceremonie van het schooljaar in het vluchtelingenkamp. We zijn eregasten, samen met de geestelijke leider van het boeddhistische klooster van het kamp, de kampleider en de voorzitter van de ouderraad van de school. Er zijn 40 kinderen meer ingeschreven dan het voorbije jaar. Dat komt grotendeels omdat de overheid wil dat er ook Nepalese kinderen school lopen bij de Tibetanen. De vooropgestelde quota zijn niet helemaal gehaald, omdat het niet eenvoudig is om Nepalese kinderen te overhalen om hier naar school te komen, maar ze zijn toch dichtbij het vereiste aantal geraakt. De studenten zijn verrast hoe anders de sfeer hier is dan in de scholen waar ze voorheen hun stage deden. Er is orde, structuur en de kinderen en leerkrachten spreken zeer goed Engels. De ceremonie wordt geleid door een jonge en beloftevolle leraar social studies, die 10 jaar geleden op de schoolbanken zat toen wij voor het eerst les gaven in de school. Hij heeft net zijn master gehaald in India, en is nu teruggekeerd om hier les te geven. Ik vermoed dat Kunden in hem zijn opvolger ziet. Tijdens de ceremonie komen de kinderen 1 voor 1 naar voor om de Dalai Lama te eren met een groet en een sjaal. Dan word ik naar voren geroepen om samen met de geestelijke leider van het kamp een lintje door te knippen en de nieuwe klassen in te huldigen. Kunden kan terecht fier zijn op deze knappe realisatie.

Op het einde van de ceremonie vraagt Kunden de studenten op het podium. Zij verzamelden met een geslaagde benefiet in België een mooie som geld, die besteed wordt aan didactisch materiaal voor de verschillende stagescholen. De aankopen gebeuren in samenspraak met leraren en directie, en het materiaal wordt tijdens de stage door de studenten en de leerkrachten gebruikt. Kunden had voorzichtig de vraag gesteld of we  laptops konden meebrengen ter vervanging van de versleten toestellen waarmee we 7 jaar geleden de eerste ict-klas installeerden in het kamp.  De laptops die we toen meebrachten waren tweedehands, en zijn na al die jaren aan vervanging toe. Het is een wonder dat ze het zo lang uitgehouden hebben. Sien en Olivier overhandigen 3 gloednieuwe laptops, die we in België hebben kunnen aankopen dankzij extra financiële steun van de vader van Olivier, die met zijn bedrijf en ook met de bedrijven van 2 collega’s 1000 Euro toegevoegd heeft aan de benefietopbrengst. Directeur Kunden is hen dankbaar en heeft hen extra vernoemd in zijn speech. Op de foto onderaan zie je Olivier met Kunden en met de leraar informatica van de school. Hij is informaticus en kwam 7 jaar geleden zelf vragen om in de school les te geven toen hij hoorde dat er een ict-klas was. Hij onderhoudt ook zelf alle toestellen, in totaal 25 stuks.

Elk jaar tekenen de studenten getuigenissen op van Tibetaanse vluchtelingen met wie ze tijdens hun stage in gesprek gaan. Lees hier enkele ervan: drie vrienden, de oude manhet verhaal van K

Maandag 24 april: Schoolbezoek Macchapuchre en observatie bij de Tibetanen

Na de hevige onweders en moessonregen van de voorbije nachten is de hemel opgeklaard, zodat we de lange rit naar de Macchapuchre school in Burjunkhola in de vroege ochtend aanvatten met een prachtig zicht op de bergen. Om de stad uit te rijden laveren de beide taxi’s tussen bussen, auto’s, vrachtwagens en bromfietsen. Het aantal keren dat ze toeteren laat de andere weggebruikers verstaan of ze willen inhalen, stoppen, afdraaien of doorrijden.

DSC_9169

Hoe verder we van Pokhara wegrijden, hoe mooier het landschap wordt. De Macchapuchre, vertaald de vissenstaart, wijst de weg naar de school, die aan de voet van de berg ligt.DSC_9175

Door de slechte staat van de weg vragen de chauffeurs ons op sommige plaatsen om uit te stappen zodat zij zonder de onderkant van hun auto te beschadigen door diepe putten en over dikke stenen kunnen rijden. Waar de doorgang geblokkeerd wordt door hopen aarde die de wegenwerkers gebruiken om de baan te herstellen, nemen onze chauffeurs zelf een schop om de weg vrij te maken.

In de school staan honderden kinderen op ons te wachten. We krijgen een tika en Janne, die hier stage heeft gelopen met Onah en Laura wordt extra in de verf gezet. Neem dat maar letterlijk, ze krijgt rode kleurstof op haar voorhoofd, en op haar beide wangen. Zowel de Santosh, de directeur, als Janne en ikzelf geven een korte speech over de start van het nieuwe schooljaar en over de stageprojecten van onze studenten. Janne heeft de examenresultaten van het examen Frans mee, en de leerlingen mogen naar voor komen om van haar een tika en een klein cadeautje in ontvangst te nemen.

Dan leidt Santosh ons rond om te tonen hoe hij de projecten die in de voorbije jaren zijn opgestart heeft verdergezet en wat onze 3 studenten van dit jaar er hebben aan toegevoegd. Zijn school kan zonder twijfel als een modelschool gelden, zowel op gebied van de kindgerichte aanpak, als op de manier waarop de leerkrachten en de directie met het materiaal werken dat ze niet alleen via onze studenten, maar ook van andere organisaties verwerven. Santosh is een goede netwerker, en hij weet perfect wat hij nodig heeft en welke donor hij daarvoor kan aanspreken. Hij vraagt nooit geld, hij vraagt gericht zaken waarvan hij weet dat de leerkrachten en de kinderen ermee aan de slag kunnen gaan. Als je bedenkt dat hier 5 jaar geleden nog in hokken onder golfplaten les werd gegeven, is de metamorfose bijna niet te geloven. Prachtige lokalen, een bibliotheek, goed sanitair, een speelplaats met pingpongtafels en een volleybal veld. Voor het eerst is er vorig jaar ook geen enkel kind gestopt met school gedurende het schooljaar. Voor een ruraal gebied waar ouders hun kinderen nog steeds thuishouden om op het land te werken, is dat een hele prestatie.

Een van de problemen waarmee de scholen geconfronteerd worden, is dat meisjes tijdens hun menstruatie thuisblijven, omdat er geen voorzieningen zijn op school om discreet een maandverband te verwisselen. Dit hoorden we zowel van Basanta in Nepal House, als bij de Tibetanen en nu ook hier in de Macchapuchre school. Menstrueren wordt als onrein beschouwd, in rurale gebieden morgen de meisjes dan zelfs een aantal dagen het huis niet binnen en moeten ze in een apart hok overnachten. Santosh heeft ervoor gezorgd dat er in zijn school een ruimte is waar meisjes discreet een maandverband kunnen wisselen en weggooien. Sindsdien blijven meisjes tijdens hun maandstonden niet meer weg van de school.

DSC_9378

Net zoals bij de Tibetanen, zijn ook hier inspanningen gedaan om de klassen kleurrijk, kindvriendelijk en aantrekkelijk te maken. Op de muren in de gangen hebben Janne, Laura en Onah Franse woordjes geschilderd, en in de leraarszaal hangt een kaart van België met daarop alle foto’s van de studenten van de Arteveldehogeschool die hier stage hebben gedaan.

De school heeft nu ook een bibliotheek met een gedigitaliseerd uitleensysteem, en ze zijn grote Scrabblefans geworden sinds hen dat spel een aantal jaren geleden is aangeleerd. Ze werden zelfs 3de in een nationaal Scrabble tornooi. Santosh geeft aan dat hij graag zou hebben dat zijn leerkrachten ook andere spelen aangeleerd krijgen om met de schoolkinderen te spelen.

Omdat er nogal wat sportmateriaal versleten is, hebben we dit jaar ballen, goals, badmintonrackets, pluimpjes en pingpong pallets en ballen mee. De volleybal wordt al meteen getest en we zien dat de beide ploegen, aangemoedigd door de hele school, een behoorlijk niveau halen.

Dinsdag 25 april: prospectie in dorp, lager en secundaire school van de huidige Nepalese ambassadeur in België (Mirlung in Ghurka-district)

We vertrekken om 6:30 ‘s ochtends voor een rit van een 4-tal uren naar het dorp van de heer Lok Thapa, de huidige Nepalese ambassadeur in België. Toen ik maanden geleden de visa voor de studenten ging regelen op de ambassade in Brussel, werd ik onverwacht bij hem ontboden, omdat hij de projecten die we met de Arteveldehogeschool in Nepal, wilde leren kennen. Het was een hartelijk en diepgaand gesprek, de ambassadeur ging mee in het idee dat we geen geld maar know-how brengen, op maat van de scholen en in samenspraak met de leerkrachten en met de lokale gemeenschap.

De rit start met de micro-bus, een kleine bus die niet vertrekt op een bepaald uur, maar wacht tot alle plaatsen bezet zijn. Aan de buitengrens van Pokhara moeten we overstappen op een andere bus die ons 80 km verder tot Dumre Bazar brengt. De afstand is 80 km, de rit duurt bijna 3 uur, over de drukke verbindingsweg tussen Pokhara en Kathmandu, vol toeterende bussen, auto’s, brommers en tractoren. Het blijft indrukwekkend om te zien hoe het chaotische verkeer meestal zonder grote ongelukken verloopt. De jeep die ons in Dumre Bazar opwacht, is comfortabel en dat is nodig, want de weg wordt steeds meer onberijdbaar naarmate we het Gurkha-gebied verder binnenrijden. Exact 2 jaar geleden was dit het epicentrum van de aardbeving. De herstelwerken aan huizen, scholen en wegen zijn nog volop aan de gang. Omdat de bouwmaterialen in het midden van de weg liggen, moeten we regelmatig wachten tot een tractor alles komt platrijden of vrijmaken. De huizen die langs de weg staan zijn, ondanks de vele scheuren als gevolg van de aardbeving, nog steeds bewoond.

DSC_9381

De streek van het Gurkha gebied is ongerept. De natuur is prachtig, we zien reusachtige banyan en peepol bomen, die een religieuze betekenis hebben en daarnaast ook gebruikt worden om met de dorpswijzen onder te vergaderingen, of om te genieten van de schaduw van hun wijdse takken. Beide bomen zijn behoren tot de familie van de ficus. De banyan-boom (ficus benghalensus) heeft luchtwortels die vanuit de grote takken terug in de richting van de aarde groeien en wortel schieten. Daardoor stelt de boom het eeuwig leven voor. Voor de Hindi is het een heilige boom, de rustplaats van de hindu-god Krishna. De boom kan tot 30 meter hoog en breed worden. In Nepal, het land bij uitstek waar hindoeïsme en boeddhisme naast en door elkaar beleden worden, is de banyan boom steeds vergezeld van een bodhiboom of een peepol tree (ficus religiosa). Hoewel dit ook een ficus-achtige is, heeft de boom een andere bladstructuur. De bladeren van deze boom zijn dun en hartvormig, die van de banyan lederachtig en rond. De bodhiboom is heilig voor de boeddhisten, omdat hun stichter mediterend onder deze boom de verlichting bereikte. Samen zijn beide bomen ook een teken van vruchtbaarheid.

DSC_9384.JPGDSC_9387

Als we aankomen in Mirlung, in het dorpje Tanahun, staan de kinderen van de Shree Saraswati Mandir Higher Secondary School in een erehaag op ons te wachten. We krijgen rhododendon- en passiebloemen, die hier de heuvels rood kleuren en een teken van welkom zijn. De ontvangst is hartelijk, zoals dat bij een prospectiebezoek het geval is, maar hier valt de authenticiteit en de puurheid ons sterk op. We hebben een goed gevoel bij de school om meerdere redenen. Het woord wordt niet alleen gevoerd door de dorpshoofden, maar ook door een welbespraakte jonge leerlinge, die ons in goed Engels te woord staat. De ambassadeur heeft de boodschap die hij kreeg, dat we niet met geld komen, maar indien mogelijk wel op gebied van lesgeven, het ontwikkelen en gebruiken van didactisch materiaal, een samenwerking op lange termijn kunnen opstarten, goed overgebracht. En die boodschap is hier ook zo begrepen. Voor de studenten is dit een interessant bezoek. Ze hebben nu alle fasen van de projecten ervaren: scholen waar we al lang mee samenwerken, scholen waar de samenwerking nog betrekkelijk recent is, en deze school die 1 van onze nieuwe projecten kan worden.

DSC_9390.JPGDSC_9397.JPGDSC_9442.JPG

Na het zingen van het Nepalees volkslied demonstreren de kinderen hoe ze ‘s ochtends in formatie staan en enkele oefeningen doen voor ze naar de klas gaan. De leerkrachten, die voor een groot deel ook uit vrouwen bestaan, hebben duidelijk een goede band met elkaar en met de kinderen. De sfeer is hartelijk.

DSC_9438.JPG

Uit de inhoud van de verschillende speeches blijkt dat de mensen hier fier zijn op hun dorp, de schoonheid van de natuur, hun cultuur. We krijgen een voorstelling van enkele Nepalese dansen, en speechen de stichter van de school, de pedagogisch begeleider en de leerkracht Engels.

Na een bezoek aan de klassen waarbij de studenten zich voorstellen en ook de leerlingen kort het woord nemen, eten we dal baath en bezoeken we de site waar 1 van de volledig ingestorte schoolgebouwen terug wordt opgebouwd.

DSC_9549.JPGDSC_9571.JPG

OLYMPUS DIGITAL CAMERADSC_9593.JPGDSC_9598.JPGDSC_9602.JPG

De namiddagsessie is een overlegmoment met iedereen die betrokkenen is bij onderwijs in de ruime omgeving. Naast deze publieke school zijn er nl nog 29 andere kleinere scholen die door hetzelfde bestuur geleid worden. De pedagogisch begeleider, die vlot Engels spreekt en een klasgenoot is geweest van de ambassadeur, laat iedereen zichzelf voorstellen, en daarna geeft de leraar Engels een interessante uiteenzetting over de school, hun visie op onderwijs en hun toekomstplannen. Alles getuigt van een sterke gedrevenheid om ondanks het gebrek aan materiaal en middelen degelijk onderwijs te bieden. Daarna is het mijn beurt om uitleg te geven over onze projecten,  een aantal realisaties in andere scholen te tonen, en te benadrukken dat een eventuele samenwerking inhoudt dat we inspelen op de noden en de vragen van de school en de gemeenschap, en dat onze studenten tijdens hun stage in de scholen minstens evenveel leren als de leerkrachten en de leerlingen zelf. Het is 1 van de eerste prospecties die we doen waarbij de vragen zo concreet zijn, en waarbij de schoolverantwoordelijken al vooraf zo goed zijn ingelicht over wat we doen.

DSC_9605.JPG

OLYMPUS DIGITAL CAMERADSC_9609.JPG

DSC_9613.JPG

Na de nodige groepsfoto’s en selfie-sessies kunnen we niet onmiddellijk de terugtocht aanvatten. We worden nog verwacht in de lagere school van de ambassadeur, een aantal dorpen verderop. Terwijl we naar de bestemming rijden zien we de kinderen naar huis stappen. Sommige zijn een uur onderweg.

DSC_9642.JPG

In de lagere school Shree Rastriya Jaldevi Basic School in Ralanpur  staan de kinderen ons op te wachten met bloemen. De school is al deels terug opgebouwd na de aardbeving. Met het overheidsgeld is een standaardgebouw opgetrokken, met bakstenen muren en golfplaten. De kinderen komen uit arme landbouwersgezinnen, de leerkrachten zijn evenredig vrouwen en mannen en de school wordt geleid door een vrouw. Hoewel we de armoede zien en voelen, is de sfeer kindvriendelijk, hartelijk en zijn we ook hier terecht gekomen bij een gemeenschap die waardigheid uitstraalt en met liefde praat over hun cultuur, natuur en dorp.

DSC_9661.JPG

DSC_9652.JPG

DSC_9650.JPG

DSC_9664.JPG

De weg naar huis is lang en lastig. De studenten zijn doodop en liggen in een kluwen over elkaar te slapen. Morgen gaat Janne weg, zij heeft nog 5 weken stage in België. We gaan haar missen.

DSC_9688.JPG

Wie meer foto’s wil zien kan terecht op: https://goo.gl/photos/37S9CCj5LdpeLzT9A.

Woensdag 26 april: Voorbereiding lessen, moederdag en opkomende verkiezingen

Janne vertrekt met een zieke maag voor een tocht met de bus naar Pokhara. Later horen we dat de rit van 220 km 9 uren heeft geduurd, omdat er her en der files stonden op de smalle tweerichtings”highway”. Als ze aankomt blijkt haar vlucht van Turkish Airlines met een dag uitgesteld.  Ze blijft een dagje langer in Andes House en maakt er gebruik van om naar Baktapur te gaan, 1 van de 3 voormalige koninkrijken van de Kathmandu-vallei.

Met de overgebleven studenten plannen we het stagerooster van de volgende weken en verdelen we de inhouden van hun workshops voor het lerarencongres.  In de namiddag gaan ze naar het Tibetaans kamp om over hun voorbereidingen te overleggen met leerkrachten. Ze hebben nu elk een goed gevuld rooster. Ze leggen het traject naar het kamp met de fiets af. Na lang zoeken en stevig onderhandelen hebben 4 mountainbikes kunnen huren voor een redelijke prijs. Het zijn mooi ogende maar krakende en piepende fietsen, waarvan ik uit ervaring weet dat er nu en dan wel eens een zadel, pedaal of een stuk van het stuur zal afkraken.

Silke en Rani hebben ervoor gekozen om na de Janakalyan school, de rest van hun stage in Nepal House te doen, waar ze samenwerken met de leerkrachten en opvoeders van kinderen met een trauma. Ze werken daarnaast ook 1 dag per week bij de jongste kinderen van de Tibetaanse school.

DSC_9694.JPG

In de straten van Pokhara duiken de tekenen op van de nakende lokale verkiezingen van 15 mei. Er zijn honderden extra soldaten aangeworven om de orde te bewaren, en er hangen affiches uit met uitleg over hoe het stemmen gebeurt en over de meer dan 40 partijen. Elke partij, van communisten over maoïsten tot centrumpartijen hebben een specifiek en goed herkenbaar symbool, zodat ook mensen die niet kunnen lezen of schrijven hun stem kunnen uitbrengen. Er blijft nog steeds een hoog percentage analfabetisme in Nepal. Op een tweede affiche staat een oproep om niet te betogen of met de tegenpartij in de clinch te gaan. Dat durfde in het verleden wel eens te gebeuren. Basanta vertelde me dat er dit keer met een persoonsregistratie voor gezorgd wordt dat elke Nepalees maar 1 keer zijn of haar stem kan uitbrengen. Er komen zelfs buitenlandse waarnemers om te controleren of alles eerlijk verloopt.

DSC_9693.JPG

Het is vandaag moederdag in Nepal. Ik ga langs bij Khem, Sushma en hun kinderen Adhiti en Suhana. We koken dal baath, rijst met linzensaus en lekkere groenten curry.

DSC_9723.JPG

Donderdag 27 april: Social studies, English, Physical Education and Art

Uma en Zoë leggen met zicht op het meer de laatste hand aan hun voorbereiding, en vertrekken dan naar het kamp.

DSC_9725

Olivier bespreekt zijn lessen en het voorstel dat hij heeft om naschoolse activiteiten te geven met de sportleraar. Ze kunnen het in die korte tijd al goed met elkaar vinden, merk ik.

DSC_9741

Tegen de middag is iedereen aan de slag in de goed gevulde klaslokalen. De groepen zijn groter dan de voorbije jaren, met klassen tussen de 30 en de 42 kinderen. Uma geeft samen met de leerkracht Engels les. Zij is het al enkele jaren gewoon om met onze studenten in team les te geven, ze is op dat vlak een voortrekker in de school. Beide staan met een aanstekelijk enthousiasme voor de klas, en de leerlingen werken goed mee, behalve 2 jongens die blijkbaar nog moeten wakker worden…

DSC_9730

DSC_9735.JPGDe klassen zijn gemengd, dat is in Nepal en ook in het kamp overal het geval. Het leeftijdsverschil in de klas kan wel behoorlijk uiteenlopend zijn. Dat komt omdat sommige kinderen soms pas op latere leeftijd van de kampen in het hooggebergte, waar de scholing gering of bijna onbestaande is, naar het vluchtelingenkamp in de stad gestuurd worden om daar les te volgen. Deze kinderen verblijven in gemeenschapshuizen, met ongeveer 16 kinderen en 1 opvoedster of opvoeder. Sommigen gaan jaren niet meer terug naar huis. Het is voor hen moeilijk om in te stappen in het schoolleven. Ze zijn de gang van zaken niet gewoon, en moeten les volgen in het Engels, een taal die ze niet kennen. De school probeert extra aandacht te besteden aan deze jongeren en jonge kinderen, door ze een oudere leerling als buddy te geven.

DSC_9793

DSC_9785

Sien geeft social studies. Dat is hier een verzameling van maatschappijleer, met daarbij ook aardrijkskunde, geschiedenis en biologie. Ondanks de grote groep zijn de kinderen aandachtig. Ze noteren in een schrift alles wat Sien op het bord schrijft. Het is in Nepal de gewoonte dat de leerkrachten de nota’s van de leerlingen dagelijks verbeteren. Dat neemt een groot deel van hun tijd in beslag, tot wel 2 uren per dag. Ook dit jaar gaan we verder proberen om via andere werkvormen de leerlingen zelf meer verantwoordelijkheid te geven over de juistheid van hun nota’s en overleggen we met de leerkrachten hoe ze op een efficiëntere manier de nota’s kunnen (laten) verbeteren. Het overleg hierover moet ook op hoger niveau gebeuren, met het schoolmanagement, met de kampleiding en met de ouderraad.

DSC_9809DSC_9803DSC_9807

Vrijdag 28 april – zaterdag 29 april: weekend

Het weekend start in Nepal op vrijdagmiddag. De scholen sluiten dan voor anderhalve dag. Het is een heel warme dag. De kinderen spelen langs het meer of zoeken net als enkele van onze studenten na schooltijd afkoeling in het water. Ook de buffels nemen een duik, ze kunnen verrassend lange afstanden zwemmen.

De velden en het gangpad langs het water zien er veel netter dan de voorbije jaren. Elke ochtend rond 6 u kuisen een groep kinderen samen met vrijwilligers het rondslingerend afval op.

DSC_9016

DSC_4286

DSC_9001

DSC_0114

Voor veel jongeren betekent het weekend geen speeltijd. Ze helpen hun ouders in het huishouden of op het veld. Ze doen de was aan de oever van het meer of op de kleine koertjes aan hun huizen en tappen aan openbare kraantjes flessen en kruiken vol om hun gezin van een voorraad drinkwater te voorzien. Voor toeristen zijn dat mooie taferelen om foto’s van te maken, voor de mensen zelf is het harde realiteit. Een voorraad al dan niet drinkbaar water ter beschikking hebben is hier niet evident. Telkens als de regen een tijdje uitblijft zie je de eigenaars van de kleine guesthouses en lodges met een bang hart hun waterreservoirs checken. Ze kunnen het niet maken dat de toeristen zonder water vallen. Als er onvoldoende voorraad overblijft moeten ze water kopen en laten leveren met een tankwagen. Wie het geluk heeft dichtbij 1 van de schaarse leidingen te wonen, kan tegen betaling een afgesproken aantal liter water aftappen van het openbare net. Dat alles kost hen een smak geld. Wij westerlingen springen ook in Nepal slordig om met het kostbare (drink)water. We zijn gewoon dat het zomaar uit een kraan loopt en denken er niet bij na hoeveel moeite er gedaan wordt om ons de luxe te geven die we zo vanzelfsprekend vinden.

DSC_0145

DSC_9974

DSC_0156

Het meer kleurt ‘s avonds bij de zonsondergang goud. Elke dag gaat de zon hier tegen 19 u onder, het wordt dan snel pikdonker.

DSC_9981

Ook op zaterdag is het warm. De temperaturen lopen tegen de middag op tot boven 37 graden. Tegen 14 u begint het te waaien, en een half uur later lijkt het alsof het nacht is. Het is helemaal donker. Een hevig en uren durend onweer zet de straten blank. De moesson toont zijn kracht. De waterreservoirs zullen goed gevuld zijn voor de volgende dagen. Even plots als het opkwam, verdwijnt het onweer opnieuw.

DSC_0034DSC_0026

Voor de mensen in de dorpen, die 2 jaar na de aardbeving nog steeds geen huis hebben, moet het een vreselijke gedachte zijn dat de moesson eraan komt. Via deze link kan je een artikel lezen (NepaliTimes) over de problemen met de heropbouw. Het geld dat de overheid ter beschikking stelt is nog maar gedeeltelijk en zeer laat overhandigd. Daardoor hebben vooral armere mensen en mensen van lage kasten zich diep in de schulden gestoken om toch met de heropbouw te kunnen beginnen. Ze betalen hoge interesten aan hun geldschieters. De bedragen die nodig zijn voor het bouwen van aardbevingsbestendige huizen zijn bovendien veel hoger dan wat de overheid betaalt. Dat komt vooral omdat transport van materiaal naar rurale gebieden zeer moeilijk verloopt en heel veel geld kost. Wij hebben dat zelf ook al meermaals ondervonden. Van de meer dan 600000 huizen die totaal vernield zijn, en de ongeveer 285000 gedeeltelijk vernielde huizen (schatting overheid, bron NepaliTimes 29/4/17) zijn op vandaag amper 18315 huizen heropgebouwd en 34732 in aanbouw met het door de overheid beloofde geld. Ik hoopte eerst nog dat er bij het aantal vernielde en beschadigde huizen telkens een 0 teveel stond, naar een tweede bron bevestigt de cijfers.

Zondag 30 april: Nepal House en dansles

In Nepal House zijn de lessen en de therapiesessies gestart. Rani en Silke volgen vandaag de lessen mee. De kinderen zitten van kleuter- tot lagere schoolleeftijd in eenzelfde groep. Sommige maken zelfstandig opdrachten, anderen leren hun eerste cijfers en letters schrijven, en de kleinsten kruipen dicht tegen de studenten aan. Eentje laat Silke niet meer los. Het gaat er gemoedelijk aan toe in de klas, die begeleid wordt door meerdere leerkrachten. De sfeer is rustig. De kinderen werken op de grond, enkele zitten aan een tafel. Voor Rani en Silke is een een geheel andere omgeving om stage te lopen dan ze gewoon waren in de Janakalyan school. Hier stellen de leerkrachten en opvoedsters gerichte vragen over wat ze van de studenten verwachten. Tijdens de bespreking van het vervolg van hun stage met Basanta stelt hij voor om de studenten na verloop van tijd ook enkele therapiesessies te laten meevolgen. Dat geeft blijk van het grote vertrouwen dat hij in hen heeft.

DSC_0046

DSC_0041

DSC_0045

Op de weg terug van de school naar Lakeside spreekt een oude vrouw me aan. Ze is de grootmoeder is van 1 van de kinderen in Nepal House. Ze wil graag op de foto.

DSC_0181

In het Tibetaans vluchtelingenkamp klinkt er muziek op het voetbalveld. Naast hun lessen in de verschillende klassen, geven de studenten ook dansles. In 2007, toen de stage bij de Tibetanen voor het eerst doorging, vroegen de kinderen om tijdens de speeltijd moderne dans te leren. Ze kennen enkel de traditionele Tibetaanse dansen, die ze leerden tijdens de les Tibetaanse cultuur, maar ze wilden daarnaast ook met moderne muziek aan de slag. Er was op dat moment een studente mee die heel goed kon dansen, en tegen het einde van de stageperiode kende de hele school alle pasjes . Het was een prachtig zicht om de honderden kinderen simultaan te zien dansen, met daartussen de studenten en zelfs enkele leerkrachten. Sindsdien is een jaarlijkse traditie geworden. Dit keer heeft Rani de choreografie bedacht, en hebben de studenten op het dak bij Khem geoefend tot ze alle pasjes onder de knie hebben. OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Een tweede, iets minder succesvolle traditie, gaat dit jaar op 5 mei door. Dan is er de voetbalmatch België-Tibet. Al zijn onze tegenspelers een kop kleiner, en bestaat de ploeg minstens voor de helft uit meisjes, toch hebben we nog geen enkele keer kunnen winnen. Olivier heeft bovendien voorgesteld om naschoolse voetbaltraining te geven aan kinderen die daar zin in hebben, een leuk idee, maar onze kansen om eindelijk eens te winnen worden er vermoedelijk niet groter door.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Maandag 1 mei: Labour day

Ook in Nepal is 1 mei de dag van de arbeid. De scholen zijn dicht, de studenten verdelen hun tijd over het voorbereiden van hun workshops voor het congres, een verfrissende zwempartij in het meer en een iets minder succesvolle poging om hun visum online te verlengen. Dat moet deels online gebeuren, waarna ze alle digitaal ingevulde documenten moeten laten afdrukken om ze dan in het officiële kantoor af te geven. Afhankelijk van het aantal dagen van de verlenging is de kostprijs tussen de 20 en de 50 Euro. Het digitaliseren van een visumverlenging past in het rijtje van initiatieven van de overheid om toerisme vooruit te helpen. Echt goed werkt het blijkbaar toch nog niet.

Op deze vrije dag is de politiek, in de aanloop naar de verkiezingen, luidruchtig aanwezig in de staten. Op 14 mei gaan voor 3 van de 7 provincies in Nepal lokale verkiezingen door. Alleen al in deze 3 provincies zijn er 34 districten waarbinnen 13556 zetels verdeeld moeten worden over 283 lokale besturen. De partijen promoten hun kandidaten met luidruchtige stoeten van tractoren, auto’s , motors en bussen met (soms maar een paar) joelende mensen aan boord die met vlagjes zwaaien. De kranten staan vol met verhalen over het mank lopen van de organisatie. Het blijkt niet evident te zijn om alle namen van de kandidaten binnen de deadline op te lijsten en door te sturen naar de centrale administratie in Kathmandu. Met amper 11 dagen te gaan is nog steeds niet alle informatie binnen. Voor het volledige land zijn er 2 kiesdata voorzien. Naast 14 mei voor de eerste 3 provincies, is de verkiezing voor de overige 4 op 14 juni. De reden van de spreiding is volgens sommigen louter organisatorisch, terwijl anderen beweren dat het huidige bestuur haar ambtstermijn probeert te rekken tot de begroting voor dit jaar vastligt In totaal zijn er volgens de Kathmandupost 4.956.925 stemgerechtigden en 6.642 kiescentra. Stemmen is in Nepal niet verplicht. Er is stemrecht vanaf 18 jaar, enkel voor Nepalese burgers. De Tibetanen, die hier al sinds 1965 wonen, mogen geen stem uitbrengen.

Dinsdag 2 mei: De droom van de Tibetanen

Eén van de bijzondere bijkomende ervaringen van de stage in Nepal, is de confrontatie met de vluchtelingenproblematiek. Door de huidige ontwikkelingen in het westen, kijken de studenten bewuster naar de situatie van de Tibetanen. Het besef dat mensen na meer dan 50 jaar nog steeds als vluchtelingen in een kamp leven, in een land dat hen zo gastvrij mogelijk probeert op te vangen, maar waar ze vreemden blijven, is confronterend. Ook de kinderen dragen dat mee. Hun tekeningen voor het droomproject zijn veel ernstiger dan die van onze Vlaamse jeugd. Ze willen dokter worden, verpleegster, gelukkig zijn, een huis eigen hebben, alle mensen met een glimlach zien, onderwijs mogelijk maken voor iedereen. Eentje wil gewoon een scherper voor zijn potloden. En dan is er één sloeber tussen die bier wil leren drinken als hij groot is.

Zoë en Sien zijn vandaag de droombegeleiders van dienst. Alle kinderen stellen zichzelf voor, en gaan dan aan de slag. Ze tekenen mooi, gommen, kleuren, spieken soms eens bij hun buur en hebben elk hun eigen verhaal bij wat ze tekenen. De mooiste daarvan gaat Zoë opschrijven om er later mee aan de slag te gaan.

DSC_0333DSC_0326DSC_0321

Woensdag 3 mei: Loterij en verkiezingen

De dag begint met een hele reeks telefoontjes. Het onderwerp van het congres over digital and social media literacy slaat zo aan dat er blijven aanvragen binnenkomen voor extra deelnemers. Voor het eerst zullen aan het congres dat in de high school van de Tibetanen doorgaat ook Nepalezen deelnemen die niet aan de school verbonden zijn. Dat is een primeur en het is voor de Tibetanen een doorbraak, een soort van erkenning. Basanta van Nepal House zal ook deelnemen. We moeten hard doorwerken, want pas deze ochtend vernamen we dat het congres met een dag vervroegd wordt. De reden is dat de Nepalese overheid beslist heeft dat de scholen omwille van de verkiezingen vanaf maandag voor een week sluiten, zodat iedereen de kans krijgt om in zijn of haar dorp te gaan stemmen. Vermoedelijk is de achterliggende reden dat er toch chaos zal zijn omwille van de vele optochten in de straten, en dat men dan liever heeft dat de kinderen  bij hun ouders zijn. Ook het leger bereidt zich voor.

DSC_0629DSC_0634DSC_0625

In de plaats van volgende week gewoon les te geven, zullen de studenten naschoolse activiteiten organiseren voor de Tibetaanse kinderen, die noodgedwongen ook geen school hebben.

Vandaag is voor veel Nepalezen om een geheel andere reden een spannende dag. Zij hebben deelgenomen aan de Diversity Visa Lottery van de VS en kunnen vanaf vandaag voor het eerst online bekijken of ze nog steeds in de running zijn. Het is een systeem dat voor ons heel vreemd is, en waar we weinig van afweten, maar voor de Nepalezen die dromen van een toekomst overseas, is het van levensbelang. Deze loterij wordt georganiseerd door de VS, via hun ambassade. Jongeren met een hogeschool diploma en een goeie kennis Engels kunnen eraan deelnemen door online een applicatie in te vullen. Tweejaarlijks verloot de VS 50000 visa onder de ingediende aanvragen, indien deze door een eerste selectieronde geraakt zijn. Er zijn strikte voorwaarden over nationaliteit, leeftijd, diploma, talenkennis en motivatie. Erna volgt een interview-ronde. Wie geluk heeft, krijgt een permanente verblijfsvergunning voor de VS. Ook Sunia, een meisje dat vanuit een bergdorpje naar de stad is gekomen om hier te studeren, ondertussen getrouwd is en het huishouden doet voor haar man en haar schoonfamilie, heeft een applicatieformulier ingevuld. Ze is 24, heeft een bachelor gehaald in India, en zou zonder schroom uit haar gearrangeerd huwelijk stappen en haar schoonfamilie achter zich laten, om een toekomst op te bouwen in de VS. Ondanks het feit dat ze weet dat het een loterij is, voelt het feit dat ze een applicatiebevestiging heeft gekregen, voor haar aan alsof ze al bijna klaar staat om te vertrekken. Ze toont me een verfrommelde print, die ze al zo vaak bekeek dat de inkt ervan door elkaar begint te lopen.

In de krant staan waarschuwingen voor bedrog in verband met de loterij. Er doen mails de ronde waarin kandidaten de melding krijgen dat ze gewonnen hebben, en 800 dollar moeten betalen om naar de volgende ronde te kunnen.

lottery

Voor Sunia (rechts op de foto) en veel van haar vrienden is het alsof er maar 1 toekomst is, en dat is winnen met deze loterij. Ze zegt dat bijna iedereen van haar hogeschool een applicatie heeft ingediend. Nepal maakt deel uit van de landen die mogen deelnemen, een hele reeks andere landen waaronder Bangladesh, Brazil, Canada, China (mainland-born), Colombia, Dominican Republic, El Salvador, Haiti, India, Jamaica, Mexico, Nigeria, Pakistan, Peru, Philippines, South Korea, United Kingdom (except Northern Ireland) and its dependent territories, and Vietnam zijn uitgesloten voor deze loting omdat de visa in de voorbije 5 jaren aan hun inwoners werden toegekend. In de eerste ronde gaan een pak meer dan het toegelaten aantal kandidaten door. Dat komt omdat er gedurende de verdere procedure nog veel afvallers zijn. Maar eens het magische getal van 50000 bereikt is, een aantal dat voor alle landen die mogen deelnemen samen geldt, kan er niemand meer bij.DSC_0666

Donderdag 4 mei: Laptopklas

De lessen gaan vlot, de kinderen kunnen het goed vinden met hun “gorra” of witte leerkrachten. Het is niet evident voor de studenten om de namen van hun leerlingen te leren kennen. Kinderen hebben vaak dezelfde naam. In de Tibetaanse cultuur wordt de voornaam gegeven door een lama, die er meestal zijn eigen naam als tweede aan toevoegt. Er is niet altijd een onderscheid tussen namen voor jongens en meisjes, die worden door elkaar gebruikt. De namen zijn Tibetaanse woorden, waarvan iedereen de betekenis kent. Dolma is bv redster, Namkha betekent ruim, zoals de hemel en Rinpoche is de waardevolle. Normaal gebruiken de Tibetanen enkel hun voornaam, maar in gebieden waar ze zich vestigden na hun vlucht gebruiken ze meestal ook hun familienaam.

DSC_9805

Ik loop nog even binnen in de ict-klas, waar ondertussen de 3 nieuwe laptops in gebruik genomen zijn. De leraar laat me “onze computerklas” zien, vertelt hoe hij ze in orde houdt, en toont het logboek met de herstellingen en aanpassingen die hij in de loop van de jaren deed. In de klas hangen de groepsfoto’s op van alle studenten die in de voorbije 10 jaren stage liepen in de school.

DSC_0782DSC_0784

Vrijdag 5 mei: België-Tibet

De kinderen zingen in witte schooluniformen het Tibetaanse en het Nepalese volkslied bij aanvang van de schooldag. Omdat het vrijdag-wasdag is, hebben ze allemaal hun normale pakjes geruild voor de witte outfit.

DSC_0680DSC_0679DSC_0682

Een groep jongens en meisjes verdwijnt tegen het eind van de ochtendceremonie naar een klaslokaal en komen wat later weer buiten met een volledige voetbaloutfit aan. Het is Tibet-België vandaag, de jaarlijkse voetbalmatch. Om de Belgen te versterken zijn er enkele Tibetaanse voetballertjes die vandaag onze eer mee zullen verdedigen. Het zal nodig zijn, want ze staan tegenover een goeie voetbalploeg. Het terrein, met op de achtergrond de Himalaya die zich vandaag in al zijn pracht laat zien, ligt er spekglad bij na de hevige regen van gisterenavond.

Voor de groepsfoto proberen we er strijdvaardig uit te zien, terwijl de hele school onder paraplu’s verscholen tegen de warme zonnestralen, klaar zit om zowel voor ons als voor hun eigen voetbalploeg te supporteren.

DSC_0703

DSC_0745

De match lijkt niet echt gelijk op te gaan, onze ploeg wordt letterlijk van het terrein gespeeld. De eerste goal van de Tibetanen blijft niet lang uit.

DSC_0766

DSC_0756

Na de pauze, met al behoorlijk oververhitte gezichten aan onze kant, zit er vuur in de ploeg, en gaat de score gelijk op tot er uiteindelijk afgefloten wordt op 3-3. We hebben nog nooit kunnen winnen…

DSC_0736

DSC_0774

Na de match begint het weekend, zoals dat altijd het geval is op vrijdagmiddag. Alleen duurt het dit keer geen anderhalve dag, maar een volledige week. De kinderen, de leerkrachten en de directie vinden het jammer dat de start van het schooljaar plots wordt onderbroken omwille van de nakende verkiezingen, en dit voor zo’n lange periode. We spreken af dat we op de dag na het congres starten met het buitenschools programma dat de studenten gaan voorbereiden.

Zaterdag 8 en Zondag 9 mei: congres

We werken de hele zaterdag verder aan de voorbereidingen van het congres en laden alle materiaal vroeg ‘s ochtends in de taxi’s van Ramesh. In de gebouwen van het hoger secundair van de Tibetaanse school staat alles klaar. De banner met de titel van het congres hangt in de grote aula op aan de gordijnen op het podium, de beamer staat klaar, de rode plastieken stoelen, een micro. In de gang hangt de lijst op met de namen van de deelnemers. Er zijn leerkrachten, schooldirecties, educatieve medewerkers, vertegenwoordigers van de Tibetaanse gemeenschap, kampleiders en een geestelijke leider. De inleidende speeches zijn dit jaar op onze vraag erg kort gehouden, omdat we de dag zo goed mogelijk willen benutten om de inhouden aan te brengen. De lezing over digitale en sociale media geletterdheid wordt goed onthaald, en in de tea-break ontstaan boeiende discussies.

DSC_0886DSC_0829

De jonge directeur van de secundaire school, Phurbu, oudstudent van de school die door de Tibetaanse leiding naar de VS is gestuurd om daar economie en antropologie te studeren, komt wat later aan. Hij was deze ochtend nog in Kathmandu na een week vergaderen met de mensen van SOS kinderdorpen, en wou de eerste vlucht naar Pokhara nemen, maar die had zoals wel vaker gebeurt vertraging. Ik overloop met hem tijdens de middagpauze het eerste deel van de lezing. We bekijken de mogelijkheden om het congres volgend jaar ook in andere SOS-scholen te organiseren, of meer mensen naar Pokhara te halen tijdens dit congres.

DSC_0896

Tijdens de voormiddag zijn de studenten aan de slag met de tieners die in het internaat van de secundaire school verblijven. Ze bieden verschillende workshops aan: mode, rappen, inclusie, sport en dans. Vorig jaar was het niet evident om de jongeren op een vakantiedag te motiveren om mee te werken, dit jaar loopt het heel goed. Ik blijf van de ene verwondering in de andere vallen met deze groep. Hun creativiteit en de degelijkheid waarmee ze alles wat ze doen voorbereiden werpt vruchten af. Straks moeten ze met de leerkrachten aan de slag. Ze werken dit jaar rond STEAM, met taal(spelen), met lego en met ict (stop-motion). Het is afwachten of de inhouden zullen aanslaan bij de leerkrachten.

DSC_0876DSC_0878

Na de voormiddagsessies en de lezing worden we in de eetzaal verwacht. Daar staan de meest heerlijke Tibetaanse gerechten voor ons klaar, met bij elk gerecht ook een kaartje waarop uitleg staat. We eten gestoomd brood, kip, pikante pickels, curry schotels en een lekker dessert. De sfeer is opperbest, de studenten en de leerkrachten kunnen het goed met elkaar vinden en er wordt heel wat over en weer gepraat en gelachen.

De workshops van de namiddag zijn een groot succes. Die met de lego’s start wat stroef, omdat de leerkrachten dit materiaal niet gewoon zijn, en zich afvragen wat ze met dat “speelgoed” moeten doen. Dat is vooral zo voor de leerkrachten fysica en wiskunde die lesgeven in het hoger secundair. De studenten leggen in het eerste deel van hun workshop uit wat STEAM is en hoe vakoverschrijdend de interesse voor science, technology, engeneering, art en math kan gestimuleerd worden. Ze koppelen dit elk aan het materiaal van hun workshop, lego (Silke en Uma), taalspelen (Zoë en Olivier), maken van animatiefilmpjes met een stop-motion app op tablet of smartphone (Rani en Sien).

In de lego-groep gebeurt nadat de leerkrachten elk aan de slag gaan met materiaal dat overeenstemt met de leeftijd van de kinderen waar ze les aan geven, iets heel bijzonders. Voor de leerkrachten van de lagere en de kleuterschool viel het materiaal al vanaf de start van de workshop in de smaak. Voor de eerst zo sceptische fysica en wiskunde leerkrachten is het materiaal eens ze ermee aan de slag gaan, zo aantrekkelijk dat ze zelfs na veel aandringen de tea break overslaan om verder te werken. Ze zien ineens tal van mogelijkheden voor hun lessen, vinden het een hele uitdaging om de plannen goed te lezen,  willen meer. Uma en Rani hebben er een hele klus aan om hen te helpen, maar hoe langer ze aan de slag zijn, hoe vlotter het gaat.

In de groep van Sien en Rani, die met stop-motion aan de slag zijn, werken de leerkrachten over de scholen en vakken heen samen om animaties te maken. Rinzin, de toffe leerkracht van het eerste leerjaar, ziet mogelijkheden om de animaties te gebruiken om haar leerlingen te motiveren bij het lezen.

In de groep van de taalspelletjes amuseren Zoë en Olivier zich met de competitief ingestelde leerkrachten, die elkaar proberen te overtroeven. Ze gaan de spelen gebruiken om woordenschat Engels bij te brengen, en misschien ook een schoolcompetitie Scrabble of een ander spel op te starten. Volgend jaar moeten we zeker meer van dit materiaal meebrengen.

DSC_0917DSC_0925DSC_0944DSC_0939DSC_0955DSC_0983DSC_0953

Tijdens de slotceremonie komt van elke groep 1 leerkracht naar voor om uit te leggen wat er in zijn of haar workshop gebeurde. We krijgen allen waterige ogen als de fysicaleraar, met in zijn handen het kleine stukje lego-technic dat hij al heeft in elkaar gepuzzeld, verteld hoe kritisch hij aanvankelijk was over de workshop, en hoeveel mogelijkheden hij, eens hij bezig was met bouwen, zag voor zijn leerlingen.

DSC_0992

Tot slot kregen alle studenten dankbetuigingen en een mooi geschenk. In de dining hall, bij lekker zoet Tibetaans brood en warme gerechten, werd druk nagepraat over de dag. We keerden met een voldaan en tevreden gevoel met de schoolbus terug naar Lakeside.

Maandag 8 mei: Verrassende ontmoeting in het Tibetaans kamp

Vandaag start de onverwachte vakantieweek voor de Tibetaanse en Nepalese kinderen, een gevolg van de verkiezingen van 14/5. Schooldirecteur Kunden heeft ons voorstel om activiteiten te voorzien voor de kinderen die niet van het internaat naar huis kunnen omdat hun ouders te veraf wonen, of die in het kamp zelf wonen met een familielid of met hun gezin, voorgelegd aan de kampdirecteur. We mogen aan de slag. Als we vertrekken regent het hard, de straten staan blank. Het wordt geen evidente fietsrit voor Olivier en Uma, die het er toch op gewaagd hebben om naar het kamp te fietsen. Sien, Zoë en ikzelf gaan met Ramesh, onze taxidriver. Zijn auto is 20 jaar oud, en zoals wel vaker hier heeft hij geen contactsleutel, maar start hij de motor met een knopje dat verbonden is met draadjes en dat er hetzelfde uitziet als hetgeen wij gebruiken om een lamp aan te knippen.

De kinderen komen in trosjes aan, ingepakt in lange plastieken poncho’s die hen tegen de  striemende regen moeten beschermen.

Algauw zijn het er meer dan 100, van kleuter- tot tienerleeftijd. De enige plaats waar we hen allemaal in het droge kunnen samenbrengen is op het podium onder een afdak. Maar dat is veel te klein voor de massa kinderen. Sien en Zoë, allebei met ervaring in de jeugdbeweging, krijgen de hele bende stil en spelen een aantal groepsspelletjes.

Normaal wordt de groep kinderen in 4 verdeeld, volgens hun leeftijd en hun interesse in de verschillende workshops, maar zolang Oliver en Uma er nog niet zijn, is het letterlijk dweilen met de kraan open. Ze laten weten dat ze staan te schuilen onder een boom tot de regen ophoudt. Wat later komen ze verzopen toe, en vliegen er onmiddellijk in. De kinderen beleven een leuke tijd, veel beter dan thuis voor tv te zitten of doelloos rond te hangen in het kamp. Dat vertelt een jonge man me, die alles al de hele tijd vanop een afstand staat te bekijken. Hij blijkt de nieuwe kampoverste te zijn. Het verschil met de vorige overste, die geen Engels sprak en waarmee het niet evident was om te communiceren, is groot. Kunden roept ons binnen in zijn bureau, en er al gauw val ik van de ene verrassing in de andere. De voorbije 10 jaren was het voor ons enkel mogelijk om in de school te werken, de oude kampoverste vond wat we deden wel interessant, maar de vraag om ook te mogen werken met de allerkleinsten, naschoolse activiteiten te voorzien in het internaat of de studenten te laten verblijven bij gezinnen in het kamp, botste steevast op een njet. Tot nu, als de vraag spontaan van deze nieuwe kampoverste zelf komt. Hij heeft positieve reacties gehoord van de opvoedsters, die ook deelnamen aan het congres, hij kent onze stageprogramma’s omdat hij zelf als leerling nog les had gekregen van onze studenten, en hij voelt ook aan dat het voor de studenten interessant zou zijn om bij Tibetaanse gezinnen en niet enkel bij Nepalese gezinnen te verblijven. Voor dit jaar kan het allemaal niet meer geregeld worden, omdat de stage van de meeste studenten er bijna opzit, maar volgend jaar kan het wel. Het zal de stage nog een extra dimensie geven. Ik neem afscheid met de belofte om voldoende lang op voorhand te laten weten welke studenten er volgend jaar aan de stage deelnemen. Want georganiseerd als we hier zijn, willen ze op voorhand kunnen beginnen met de organisatie.

DSC_1085

Silke en Rani zijn vandaag bij Nepal house aan de slag. Ze maken kennis met de therapeuten, leren nog meer over de werking, wisselen ideeën uit. Als we ‘s avonds nog een laatste keer samen eten voor ik naar Kathmandu vertrek, vertelt iedereen met veel enthousiasme over de voorbije dag. Ook met gesloten scholen kan de stage een boeiende invulling krijgen. Het is niet evident geweest om alles georganiseerd te krijgen, maar het slagen van deze buitenschoolse activiteiten is toch vooral te danken aan de gedrevenheid van de studenten zelf.

Dinsdag 9 mei: Puin, smog en de symboliek van de politiek

Ondanks de druiligere ochtend komt het kleine vliegtuigje van Yeti Airlines met maar iets meer dan een uur vertraging vanuit Kathmandu aan en kunnen we aan boord. Het verschil tussen een trip van 7 tot 9 uren rijden, en een “bumpy” vlucht van een half uurtje. De crew is volledig vrouwelijk. Vorig jaar was dat nog voorpaginanieuws in de Kathmandu Post, ondertussen zijn er meerdere vrouwen piloot bij de verschillende lokale maatschappijen.

Kathmandu, 1 van de meest vervuilde steden ter wereld, kreunt onder het ochtendverkeer. De rit van de luchthaven naar het hotel, amper 7 km volgend de taxichauffeur, duurt bijna 2 uren. De uitlaatgassen van de auto’s, tuktuks en de vele motors vormen samen met het stof van het puin dat nog her en der in de stad wacht om opgeruimd te worden, de graafwerken voor de heropbouw een smog die de stad onderdompelt in een ongezonde mist. Veel mensen dragen mondmaskers. De kleine bedelaartjes, die tussen het chaotische verkeer laveren met vlagjes van de verkiezingen en doen alsof ze het verkeer regelen, hebben volgens mij allemaal pikzwarte longen.

DSC_1504

De overheid wil auto’s die ouder dan 20 jaar zijn uit de stad bannen, maar ik vraag me af hoe ze dan in hemelsnaam gaan realiseren en wat er dan met die arme taxichauffeurs moet gebeuren die een lening tegen woekerrente hebben aangegaan om hun schamele auto’s te kopen. Ik heb het erover met de man die me naar het hotel brengt. Hij rijdt enorm slecht, moet verschillende keren de weg vragen (zeer ongebruikelijk is dat). Een beetje argwanend vraag ik hem hoelang hij al met de auto rijdt. Nog maar pas, zegt hij terwijl hij nog maar eens bijna een tegenligger aanrijdt. Hij is veertien, vertelt hij erbij. Hij heeft de auto in bruikleen van een vriend die enkele dagen naar zijn familie is voor de nakende verjaardag van Boeddha. Ik zeg dat hij beter nog wat oefent voor hij nog eens de baan op gaat, en dat hij best zijn drivers license probeert te halen. Hij antwoordt gedwee “yes m’am”‘, maar denkt er het zijne van.

Ik kan de afspraken die ik heb met enkele potentiële stagepartners tijdig afwerken, en besluit om nog naar Patan te gaan, 1 van de 3 koninkrijkjes van de Kathamdu-vallei.

Patan befor

Het is een van de mooiste plekken die ik ken, en ik kwam er na de aardbeving niet meer in de voorbije jaren. Ik weet dat de site, met prachtige oude tempels (de foto-collage hierboven maakte ik in de jaren voor de aardbeving) erg veel schade heeft opgelopen, maar wat ik aantref als ik er aankom tart alle verbeelding. Amper 2 van de tientallen tempels staan in de steigers, de rest ligt nog volledig verwoest in puin. Wie van slechte wil is kan de eeuwenoude houten balken, met prachtig houtsnijwerk, de gebakken stenen met mooie motieven, de oude bouwstenen van de tempels zo meenemen. Ik durf er niet aan denken hoeveel hier al verdwenen is. Ik begrijp niet waarom het hier zo rampzalig is en vraag uitleg aan een man die ik er de voorbije jaren vaak heb zien gidsen. Hij vertelt dat de vergunning voor de heropbouw, waarvoor alle gelden voorradig zijn, gegeven is aan een bouwonderneming die geen enkele ervaring heeft met het restaureren van oude tempels. Toen de werken van start gingen, zagen de inwoners van Patan tot hun ontzetting dat er geen rekening gehouden werd met oorspronkelijke plannen, materialen, oriëntatie enz. Ze hebben zich met alle macht verzet tegen de verdere opbouw op deze ondoordachte manier, en daarom liggen de werken stil. Ik zie bloembakken, gemaakt met stenen van de tempels, huizen die gestut worden en toch tot op de bovenste verdieping bewoond zijn, mensen die leven op puin. De hele hetse vormt een belangrijk thema van de lokale verkiezingen hier. De straten liggen vol met afgeknapte electriciteitskabels, die dan heel slordig terug aan elkaar gezet worden.

Er zijn ondanks de dramatische toestand van de stad, toch altijd mensen die wat kleur geven aan hun huis, of die met de prachtige sari’s en kurta’s die ze dragen, zelf zorgen dat er tussen het puin veel schoonheid te zien is.

DSC_1650DSC_1660DSC_1656

Meer nog dan in de andere dorpen en steden hangt Patan vol verkiezingsaffiches. Elk van de vele partijen, die aanleunen bij het centrum, bij de maoïsten of bij de communisten, hebben naast het symbool van hun “moederpartij” ook nog een symbool gekozen dat weergeeft waar ze voor staan. De collage hieronder spreekt voor zich.

Het is donker als ik terug in Kathmandu ben. Ik sluit mijn verblijf af met een overleg met Michael van CEPP, tijdens een diner met een lekkere dal baath. De stage is goed verlopen, maar op een aantal vlakken moet er van beide kanten wat bijgeschaafd worden. Michael heeft ook een lijst met voorstellen mee voor de inhouden van de teachertraining die we volgend jaar in Kathmandu zullen geven. Het is leuk dat de vragen meer en meer van onze partners zelf komen, en dat ze vragen durven stellen, opmerkingen durven formuleren. Dat is hier in Nepal niet evident. DSC_1685

Morgen is Boeddha jarig. Dat staat ook in de Standaard, met een artikel waarin verteld wordt dat zijn geboortestad, Lumbini, in de Terai (laagste regio van Nepal, dichtbij India) gebukt gaat onder de vervuiling. Via deze link kan je het artikel lezen: hip hip Boeddha.

 

 

 

 

Nepal – Arteveldehogeschool 2015-2016

Maandagnamiddag 28/3: stenen en stof

Anders dan gebruikelijk is de vlucht van Turkish Airlines vertrokken vanuit Parijs. De aanslagen in Zaventem hebben ook in Nepal het nieuws bereikt. “We feel sorry for your country” zegt Babu van Andes House, het kleine backpackers-hotel waar de studenten als ze in Kathmandu zijn, een vaste stek hebben. Het eens zo mooie hotel “Norbu Linka”, dat er vlak naast staat, en waar ik sinds 1994 regelmatig logeer, is verlaten en oogt vuil. Het is na de aardbeving van 25 april 2015 beschadigd en bij een controle door de overheid onveilig verklaard.

Ik loop naar de eeuwenoude openbare wasplaats in de buurt van Andes House. Hier komen van ‘s ochtends tot ‘s avonds vrouwen en kinderen drinkwater halen, de was doen. Wie niet over water beschikt, komt zich hier ook wassen. Vorig jaar zijn hier 9 mensen bedolven onder het puin van de neerkomende muren en gebouwen. De anders zo kleurrijke en  plaats is stilaan weer tot leven aan het komen. Vrijwilligers helpen puin ruimen, werkmannen van de laagste kaste dragen stenen aan en maken beton, overheidspersoneel controleert de werken. Hieronder zie je foto’s van de wasplaats in 2014, 2015 en nu.

– Thamel 2014 – wasplaats

Thamel – 2015 – wasplaats na aardbeving

DSC_2403

Thamel – 2016 – heropbouw wasplaats

Ik wandel naar Basantapur, het koninklijke plein met de oude pagoden en Sikhara tempels, de overheidsgebouwen en het koninklijk museum. In de kleine straatjes zijn sommige huizen intact, anderen door de aardbeving herleid tot schroot, en de meesten gebarsten en gestut.

DSC_2368Uit het niets steekt een harde wind op, die een stofwolk meejaagt en de omgeving hult in een dikke mist. Ik probeer nog met half gesloten ogen verder te stappen, maar als ik zie dat alle Nepali een schuilplaats zoeken, doe ik dat ook. Ik kom terecht bij een 72 jaar oude horlogemaker, die me een stoeltje geeft en het rolluik van zijn werkplaats naar beneden laat zakken. “Dangerous, very dangerous, wait 10 minutes“, zegt hij. Buiten raast de storm voorbij, het stof kraakt tussen mijn tanden, de lens van mijn fototoestel is wazig, mijn ogen zitten vol zand.

Achteraf blijkt dat de “dust storm” meer dan een harde wind was. De luchthaven moest gesloten worden en internationale vluchten omgeleid, het verkeer viel stil, er waren gewonden heel wat bananenplatages zijn vernield. En altijd krabbelen de Nepali weer recht, “buigzaam” als bamboe zeggen ze zelf.

Dinsdag 29/3/2016: Afspraak met HCI

Ik vertrek te voet vanuit het hotel naar HCI, Himalayan Climate Initiative (http://himalayanclimate.org). Het is een organisatie van goed opgeleide jongeren, die meestal in het buitenland gestudeerd hebben, en die in Nepal initiatieven opzetten in hun specialisatiedomein (onderwijs, ecologie, architectuur, gender, empowerment, coaching…) om het land van onderuit vooruit te helpen. De CEO die alles coördineert is Shilshila, een jonge dynamische vrouw, die van aanpakken weet. Ik heb een afspraak met haar om 12 u, in de kantoren van HCI, op wandelafstand van Thamel. Als ik er aankom ben ik onder de indruk van de professionaliteit en de degelijkheid die de organisatie uitstraalt. Een poster geeft in 1 oogopslag een overzicht van de verschillende deelorganisaties en hun doel, de boekhoudkundige balans van de voorbije jaren hangt uit in een valvenkast, alles is voor iedereen zichtbaar. Dit heb ik nog nooit meegemaakt in Nepal.

Ik heb met Shilshila voor het eerst contact gehad via Bikas, in het kader van de heropbouw van de huizen en de scholen in de dorpen in de buurt van Kathmandu, met een deel van het geld dat door de Arteveldehogeschool, collega’s, studenten, sympathisanten, verenigingen, scholen, bedrijven en gemeenten is bijeengebracht. Zij coördineert mee de onderhandelingen, de financiering,en ze doet dat op een voorzichtige en verstandige manier.

Nu ik haar persoonlijk ontmoet, en inzicht krijg in de activiteiten van HCI, voel ik aan dat de organisatie meer voor de Arteveldehogeschool kan betekenen dan enkel het coördineren van de hulpverlening rond Kathmandu. Ik stel onze huidige projecten voor, waarin studenten van de lerarenopleidingen van secundair, lager en kleuter, en de studenten van pedagogie van het jonge kind, betrokken zijn. Daarnaast geef ik ook uitleg over het postgraduaat intercultureel werken en coachen dat in 2016-2017 van start gaat in de opleiding secundair onderwijs. Shilshila wil er ook de projectleiders van de verschillende initiatieven bij betrekken, dus spreken we af dat ik haar binnen een week opnieuw ontmoet in Kathmandu.

DSC_2379

In de namiddag ga ik langs bij Babu van Andes House. Alisa en Elias, studenten van de opleiding Pedagogie van het jonge kind (PJK) en Bram van de opleiding secundair onderwijs (OSO) zijn er na afloop van het eerste deel van hun stage op adem aan het komen. Ze deden stage in de scholen van onze CEPP (Centre for Educational Policies and Practices, http://schoolingnepal.org/index.php), in dorpen in de Middle Hills en de Terai. Sofie, die in OSO plastische opvoeding volgt, is nog in een afgelegen dorpje aan het werk in een kunstproject. De studenten vertellen enthousiast en kritisch over hun wedervaren. Het is niet altijd even evident geweest, zeker niet omdat 1 van de heel goeie stagebegeleiders, Binod, CEPP verlaten heeft om studie en werk te combineren in Duitsland. Hij had in oktober nog deelgenomen aan de KOI (kort opleidingsinitiatief) op onze hogeschool. Jammer maar begrijpelijk dat hij zijn master in de antropologie buiten Nepal wil verzilveren met een doctoraat. Ik hoop dat hij ooit terugkeert, de brain drain is 1 van de grote problemen waar Nepal tegen aankijkt. De studenten hebben het goed gehad, alleen om Elias maak ik me wat zorgen. Hij heeft een infectie gehad, verbleef een tijd in het ziekenhuis, en is fel vermagerd. Maar zijn ogen stralen, hij houdt zich sterk. Alisa, die vooraf wat twijfels in me deed opkomen, verbaasd me enorm. Ze kijkt met een brede blik, kritisch, relativeert, grapt over hoe anders ze dacht over het land en de stage voor ze hier naartoe kwam. “Je had het ons bij de voorbereiding nochtans gezegd, maar toen geloofde ik het niet“, laat ze zich enkele ontvallen. Het verwoordt goed wat ik al vaker ondervonden heb. Je kan studenten proberen voor te bereiden, maar het is pas op het moment dat ze zelf door de ervaring heen gaan, dat de dingen die gezegd zijn betekenis krijgen voor de meesten van hen. We spreken af dat we elkaar terugzien op 2/4 in Pokhara. Dan komen we samen met alle studenten van de lange stage, en houden we een feedback-moment over de opleidingen en de stageplaatsen heen.

Woensdag 30/3/2016: Afspraak in het Tibetaans vluchtelingenkamp en bezoekje aan de familie

Ik neem een binnenlandse vlucht naar Pokhara. Dat duurt ongeveer 30 minuten, en bij goede zichtbaarheid zie je, als je rechts in het kleine vliegtuig plaatsneemt, de besneeuwde toppen van de Himalaya en de Annapurna-keten. Jammer genoeg is het zoals wel vaker in deze periode bewolkt, en is er geen achtduizender te bespeuren. Ik kon ook met de bus gegaan zijn, een rit dit afhankelijk van de omstandigheden tussen de 6 uren en een etmaal kan duren (als je pech hebt en er een ongeval, een wegverzakking of een aardverschuiving is), maar ik moet vandaag nog langs bij de Tibetanen. Zij beginnen vanaf 1 april aan een vakantie van 14 dagen, en willen nog de exacte data van het stageprogramma en het onderwerp van het lerarencongres vastleggen. De studenten van de korte stage, die binnenkort aankomen, doen hun stage voor een deel bij de Tibetanen, en werken ook mee aan de workshops van het congres. De Herman Gmeiner Tashilling Refugee School is de partner waar we al het langst mee samenwerken, al sinds 2007. Ik ben wat zenuwachtig, want er is (alweer) een nieuwe directeur. Ik had met de drie vorige directies een goed contact, telkens waren voormalige leerkrachten van de school en kende ik hen al, maar dit keer is het een voor mij onbekende jonge Tibetaan. Hij heeft zijn master in de antropologie behaald in India en doctoreerde daarna in de Verenigde Staten. Ik hoorden van Kunden, de vorige directeur,  dat hij een andere koers wil varen. Mijn ongerustheid blijkt al snel ongegrond. De vergadering, met Kunden, Tsering (hoofd onderwijs van de Tibetaanse scholen) en de nieuwe schooldirecteur Norbu verloopt zeer vlot. Er ontstaat een pittige discussie over het installeren van wifi in de school, waar Kunden zich altijd sterk heeft tegen verzet maar waar de “nieuwe” generatie heel anders tegen aankijkt. Ik volg het met ingehouden glimlach, ik heb dezelfde discussie een paar jaar geleden ook gehad met hem. De planning wordt afgesproken, het thema van het congres zal dit jaar “ict-integratie in elk vak” zijn. De tablets die we meehebben voor de school zullen goed van pas komen. Als ik de school verlaat, heb ik een lijst mee met alle verwachtingen voor dit jaar. Ook nu weer is de gestructureerdheid en de stiptheid van de Tibetanen me opgevallen. Ze zijn echt wel, zoals ik ooit in 1 van de schriften van een Tibetaanse leerling zag: “I am from the other country“.

Niet ver van het kamp wonen de tante en oom van Anjana. Ik breng hen een bezoekje. De studenten mogen er kookles gaan volgen, in hun vrije tijd. Ondertussen leren zij de Nepalese cultuur verder kennen en vise versa, en voor mijn didi (oudere zus, voor jongere zus gebruikt men boini) en mijn dai (oudere broer, tegen een jongere broer zegt men bai) is het een kans om hun Engels te oefenen. Ze willen heel graag eens naar Hong Kong, waar hun zoon en dochter beide werken, maar ze krijgen geen visum omdat ze niet slagen voor de Engelse test.

DSC_2489

Donderdag 31/3: Prospectie in de “Brug-school”

Eén van de studenten van de opleiding OSO die ooit stage deed in Nepal, is Emi Vannieuwenhuyze. Zij is ondertussen collega in de opleiding podologie van de Arteveldehogeschool, en nog steeds heel begaan met de projecten en het land. Ze reisde in december naar Nepal, en kwam er in contact met een schooltje (Shree Janakalyna English school) op een uur rijden van Pokhara (15 km), in ruraal gebied aan de voet van het middelgebergte. Emi vertelde er aan de directeur over haar stage, en beloofde hem met mij in contact te brengen.

DSC_2543Het dorpje Noubise in het district Chapakot, waar de school staat, is zwaar getroffen door de aardbeving en nog meer door een aardverschuiving een aantal maanden later. Toevallig waren die nacht, omdat het stormde en iedereen bang waren voor nieuwe aardschokken, tientallen mensen de heuvels op geklommen om te overnachten in een sterk stenen huis. De modder- en steenmassa die door de aardverschuiving met veel kracht van de berg naar beneden kwamen, heeft het huis echter compleet weggeveegd, en de aanwezige volwassenen en kinderen werden gedood. Met de kolkende massa spoelden ook omgerukte bomen mee, die de pijlers van de brug over de rivier vernielden. Honderden mensen waren afgesneden van de school, de weg, het dorp. Samen met Nepal House, een organisatie die werkt met getraumatiseerde kinderen en die vorig jaar onze studenten mee hielp bij de organisatie van de hulpverlening in de kleine dorpjes, is de brug bijna weer opgebouwd. De pijlers zijn nu in gewapend beton, de brug zelf is een metalen constructie. Voor de bodembedekking hebben de dorpsbewoners gebruikt wat ze zelf voorhanden hebben: bamboe. Drie pijlers konden nog niet in beton gemaakt worden, maar bestaan nu nog uit opeengestapelde keien met een metalen net errond. Er is onvoldoende geld voor de afwerking. Samen met Nepal House, een ingenieur, de plaatselijke overheid en de dorpsverantwoordelijke bekijk ik volgende week hoeveel het kost om de resterende pijlers te bouwen, zodat alles klaar is wanneer binnen een paar maanden de rivier opnieuw volloopt tijdens het moesson seizoen. De Arteveldehogeschool bouwt zo mee aan een brug waar dagelijks tientallen mensen gebruik van maken.

DSC_2617

DSC_2621

DSC_2634

Vlakbij de brug ligt het schooltje. Ik word er ontvangen op de laatste dag van het schooljaar, net voor de kinderen een paar weken vakantie hebben. In Nepal volgen de scholen namelijk sinds een aantal jaren de Nepalese (Hindi)-kalender, waarbij het nieuwe schooljaar na Nepalees nieuwjaar (midden april) start. Op 14/4 wordt dit jaar de jaarovergang gevierd, de aanvang van het jaar 2073.

Ik bespreek met de directeur de stagemogelijkheden, druk hem op het hart dat onze studenten “interns” en geen “volunteers” zijn, en beloof te onderzoeken of er volgend academiejaar studenten van OKO, OLO of OSO stage kunnen doen. Het lijkt me een goeie school, met geïnteresseerde leerkrachten, en de gemeenschap heeft ook een “research-centrum”, dat is een door de overheid opgerichte bibliotheek waarin leerkrachten navormingen kunnen volgen. We zouden er met onze workshops van het lerarencongres heel welkom zijn. Volgende week ga ik nog eens opnieuw langs om verdere prospectie te doen, ook voor mogelijke gastgezinnen voor de studenten.

DSC_2536

DSC_2591‘s Avonds ga ik langs bij Khem, het gastgezin waar de 8 studenten verblijven als ze in Pokhara zijn. Jammer genoeg hebben we de Butterfly lodge niet langer kunnen weerhouden als vaste stek voor de studenten. Het oude “volunteersgebouwtje” is een opslagruimte geworden, en de gemoedelijke lodge is vervangen door een gebouw met westers ingerichte kamers met airco. De eigenaar van de lodge, Govinda, die jaren onze contactpersoon of “fixer”is geweest, en die ik al ken sinds ik in 1994 voor het eerst in de lodge verbleef, heeft de leiding doorgegeven aan zijn zoon en houdt zich nu vooral bezig met een overheidsorganisatie voor toerisme. Ik beslis om zelf ook niet meer in de lodge te logeren. Ik zal met spijt in het hart de voorheen zo leuke lodge en de familie Pahari verlaten. Niets is voor altijd, wordt hier zo vaak gezegd, en dat klopt.

De vier studenten die al bij Khem zijn, zien er stralend uit. Brechje van OLO, die vooraf zoveel vragen had en alles tot in de puntjes probeerde te regelen en te weten, heeft de tijd van haar leven gehad en vertelt volop. Ik luister verwonderd hoe ze erin geslaagd is om aan klassen van 60 leerlingen les te geven. Ook Lize en Caroline van OKO hebben moedig doorgezet tot ze de “wilde kleuters” van de Macchapuchre-school onder controle kregen. Yasmine van OSO heeft ontdekt dat ze ook graag les geeft aan jongere kinderen. Ze werkte samen met Caroline van OLO om de droom van Santosh, de directeur van de Macchapuchre school waar te maken, nl. een basis Frans geven aan de kinderen. Ook in hun gastgezinnen hebben ze het goed gehad. Ik ben benieuwd wat het zal geven als ze morgen hun ervaringen uitwisselen met die van de studenten van de CEPP-scholen die in een geheel ander deel van Nepal les hebben gegeven.

DSC_2512

Vrijdag 1/4: verhuis

Ik heb een appartement gevonden in de buurt van het huis van Khem. Het is nieuw, ruim en goedkoop. Ik aarzel toch wat om het te vertellen aan Keshab, de zoon van Govinda, maar hij neemt het sympathiek op, zonder emotie. Dat is tenminste wat ik er zelf wil in zien, want Nepali tonen hun gevoelens normaal gezien niet, noch in blijdschap, noch in verdriet. Ramesh, mijn vaste “taxi driver”, laadt mijn bagage in en voert me naar mijn nieuwe stek, met uitzicht op het meer. Mocht het toerisme hier wat meer op gang zijn gekomen na de aardbeving, zou ik vermoedelijk nooit het geluk hebben gehad om zo’n mooi verblijf huren, en zeker niet voor zo’n lage prijs. Ik heb voor het eerst in hier in Nepal een eigen keuken, zalig is dat. Mijn koelkast heeft wel een vreemd geurtje, dat vermoedelijk te maken heeft met de voortdurende stroomonderbrekingen. Er is nog steeds maar een 4-tal uren per dag stroom.

Ik gebruik de rest van de dag om nog verdere contacten te leggen voor de volgende dagen, en om het groepsgesprek van morgen met de studenten voor te bereiden.

Zaterdag 2/4: Uitwisselen van ervaringen, Nepal-dilemma’s oplossen en ontmoeting met Durbha van Nepal House

In mijn appartement is voldoende plaats om er een vergaderzaaltje van te maken, zodat ik de studenten naar hier laat komen. We beginnen met een rondje ervaringen uitwisselen, en de studenten maken een sterkte-zwakte analyse van hun stage. Ze zijn kritisch, mondig, en ze ontdekken hoe verschillend de context van hun stage is geweest. Sofie vindt het bv absurd dat Yasmin en Caroline Franse les hebben gegeven in de Macchapuchre school. In de afgelegen scholen van de Terai, waar zij stage deed, spreken de kinderen enkel de taal van de kaste en de etnische groep waartoe ze behoren. Hun moedertaal wijkt sterk af van het Nepalees. Op school krijgen ze onderwijs in het Engels en Nepalees. Dat betekent dat ze vanaf kleuterleeftijd ineens 2 nieuwe talen moeten leren. In de Macchapuchre school daarentegen, behoren de kinderen tot dezelfde kaste en etnische groep, en spreken ze vrijwel allen “hetzelfde” Nepalees.

De samenwerking over de opleidingen heen hebben de studenten als een sterkte ervaren. Ook de PJK-ers Alisa en Elias, die op deze manier kennis hebben gemaakt met de didactische benadering van de studenten van de lerarenopleidingen.

DSC_2720

DSC_2716

Een deel van de namiddag besteden we aan een aantal dilemma’s die ik voor de studenten heb voorbereid. We gaan dieper in op het vraagstuk van het voluntourism, waar ze allen tijdens hun stage in zekere zin mee gecontronteerd zijn en dat hun ogen heeft geopend over de malafide praktijken van de “vrijwilligers-ronselaars”.

DSC_2770

De studenten bespreken ook welke vorm van interculturele inclusie het meest kans maakt op slagen. Er wordt boeiend gediscussieerd, met respect voor elkaars mening. Het zijn acht sterke studenten, die dankzij hun eigen persoonlijkheid veel uit deze stage hebben gehaald en elkaar daarbij hebben geïnspireerd en gesteund.

Zondag 3/4: Nepal House en onverwacht bezoek

Ik krijg onverwacht bezoek uit België. De ouders van Ward, een student van OSO die 6 jaar geleden deel uitmaakte van de Nepalstage, kloppen aan. Ze zijn eerst langs gegaan in de Butterfly Lodge en van daaruit naar hier doorgestuurd. Het is een leuk gesprek, Ward heeft na zijn stage nog verdergestudeerd en een master aardrijkskunde behaald. Hij werkt als leerkracht, en gaat volgend jaar samen met zijn vriendin op wereldreis.

Tegen de middag heb ik een afspraak met Dhurba van Nepal House. We bekijken de rekeningen van de opbouwwerken die o.a. met fondsen van het Artevelde na de aardbeving zijn gefinancierd. Volgende week bezoeken we deze dorpen en maken we werk van een fotoverslag voor iedereen die mee geld heeft ingezameld na de aardbeving. Kaplang ligt op een 7-tal uur van hieruit rijden met de jeep, en vandaar naar Khari in het Ghorka-district is het ook nog eens een 3-tal uren.

Voor de opbouw van de brug in Noubise in Chapakot, vraagt Dhurba me om morgen samen te zitten met Basanta, die ook deel uitmaakt van Nepal House. Hij kent het dorp en het district goed, hij is er opgegroeid.

Ik krijg ook goed nieuws van de studenten van de korte stage. Hun vlucht is omgeboekt en ze vertrekken vanuit Dusseldorf. Woensdag vlieg ik naar Kathmandu om hen rond te leiden in de stad. Ze krijgen een onderdompeling in cultuur en religie, en komen dan naar Pokhara om hier hun stage verder te zetten.

Maandag 4/4: Nepal House bis

Vier studenten van de lange stage (Alisa, Elias, Lize en Caroline) zijn vanochtend naar de school in het Chapakot district vertrokken. Er is vandaag een tekenwedstrijd in de school, en de directeur had me laten weten dat de studenten welkom waren. Knap dat ze zelfs in hun vakantieweek tijd uittrekken om de nieuwe school te verkennen. De schooldirecteur was enthousiast toen ik hem verwittigde van hun komst, en vroeg natuurlijk al of ik geen zin had om mee te komen en Dal baath te eten bij hem thuis. Als je hier op elke uitnodiging zou ingaan, schuif je voortdurend mee aan tafel in dit gastvrije land. Het is dan wel altijd opnieuw wennen dat je als gast eerst moet eten, terwijl de volwassenen gastheer en -vrouw wachten tot je klaar bent voor ze zelf beginnen, en pas als zij hun bord leeg hebben, de kinderen hun maaltijd krijgen.

Basanta is veel vroeger dan afgesproken. We bekijken de mogelijkheden voor de brug, en beleggen een vergadering met alle betrokkenen volgende week donderdag. Aangzien Basanta zelf bij meerdere projecten en organisaties betrokken is en een heldere kijk heeft op hun noden, bekijk ik met hem ook of hij mogelijkheden ziet voor stages voor het postgraduaat intercultureel werken en coachen. Eén van de interessante voorstellen die hij doet, is een stage in een school voor kinderen met een beperking. Hier in Nepal wordt geen onderwijs voorzien dat is afgestemd op deze kinderen. Ze worden eerder een beetje weggemoffeld in een internaatsverblijf, en krijgen onderwijs zoals alle andere kinderen. Maar Basanta weet dat in de Sarasootig Teeka Higher Secondary School, de leerkrachten en de directie op zoek zijn naar een andere, kindgerichte aanpak. Als er in het postgraduaat studenten van logo, ergo of sociaal werk zijn, zouden ze in deze school, in de stad Bagmary op ongeveer een uur rijden van Pokhara, misschien wel een boeiende stageplaats kunnen zijn. Basanta zorgt ervoor dat ik de school volgende week vrijdag kan bezoeken.

DSC_2773

Dinsdag 5/4: Kinderarbeid, videoboodschappen van de studenten en een plan voor een “gorra face”

Basanta vertelde me gisteren tijdens ons gesprek over het feit dat er nog steeds kindslaafjes verkocht worden aan rijke families in Nepal zelf en in het westen. Als ik ‘s ochtends een wandeling maak, zie ik ook in de hotels en bij de bouwwerken hier jonge kinderen aan het werk. Vandaag staat er in De Morgen een artikel “Te koop in Engeland: kindslaaf. Slavenhandelaars bieden Nepalese en Indiase slachtoffers van aardbeving te koop aan”(http://www.dm.be/s/ax3fe874a/1H9hiZ). Voor 5 lek (1 lek = 100000 Nepalese Roepie of ongeveer 1000 Euro, aan de huidige wisselkoers) kan een undercover journalist kinderen kopen in de tentenkampen in Jalandhar in India, waar nu nog steeds slachtoffers van de aardbeving wonen.

DSC_2768

In de warme middagzon komen Caroline (OKO), Brechje (OLO) en Alisa (PJK) samen. Voor hen nadert het einde van de stage snel. Yasmine (OSO) is er ook bij. We bespreken planning voor de resterende dagen en wisselen tips uit die specifiek voor hun stageplaatsen en scholen van toepassing zijn. De vier studenten maken ook een videoboodschap over hun stage. Hoe Caroline haar stage heeft beleefd zie je bijvoorbeeld hier, en ook Brechje vertelt via deze link over haar stage.

In de late namiddag belt Basanta van Nepal House. Hij is erin geslaagd om de ingenieur die voor de overheid heropbouw van de door de aardbeving beschadigde bruggen en wegen in de streek rond Pokhara zover te krijgen dat hij mee wil gaan naar Noubize in Chapakot, om er naar “onze” brug te kijken. Maar ik moet wel meegaan, en ik besef dat de overheidsambtenaar er alleen maar vaart wil achter zetten omdat er een “gorra face” bij betrokken is. “Gorra” is de roepnaam die Nepali gebruiken voor “bleekhuiden”. Je zou ze moeten zien schrikken als ik blijk geef dat woord te verstaan. We rijden een uur over de stoffige “bumpy road”, worden ontvangen met een bord komkommers als welkom, en gaan dan met de hele delegatie naar de brug kijken. Er wordt meer dan een uur over en weer gepraat, en de ingenieur belooft tegen volgende week de plannen voor te leggen. Hopen maar dat hij woord houdt, en dat de pijlers er komen voor de moesson van de droge bedding opnieuw een kolkende rivier maakt. De schooldirecteur neemt ook deel aan het gesprek, hij hoopt op stagiairs voor zijn school, én op een brug. Met een beetje geluk komen beiden in orde.

Woensdag 6/4: Blauwe vogels en mama Anita

Op de foto hieronder merk je waarom de roeiboten waarmee de vissers op het meer varen zo’n mooie kleuren hebben. Ze zijn geïnspireerd op de kleuren van de ijsvogel, die altijd in de buurt van het meer rondhangt, en die je alleen opmerkt eens je weet dat je hem daar kan vinden.

Later op de dag bel ik mama Anita. Zij woont in een bergdorpje Tallipokhari, op ongeveer een half uur rijden en 2,5 uur stappen van Pokhara. Ze kan amper Engels en woont in een klein lemen huis. Elk jaar kijkt ze ernaar uit om gastgezin te zijn voor onze studenten. Ondanks het ruwe leven in de bergen, en de zeer primitieve omstandigheden waarin ze terecht komen, zijn de meeste studenten over hun verblijf bij mama Anita in de wolken. Ook de tocht naar het bergdorp is prachtig, eerst moet je over een hangbrug boven de rivier, en dan langs een pad de berg op. Lize, Brechje en Caroline, die er morgen heen gaan, krijgen een speciale gids mee: de schooldirecteur van de districtsschool van Tallipokhari. Hij is toevallig in de buurt en zal hen naar zijn dorp leiden. Ik ben blij dat hij terug is uit de VS, waar zijn kinderen wonen en werken en waar hij de laatste 3 jaren verbleef. Voorheen, toen hij directeur van de school was, konden onze studenten er stage doen, maar na zijn vertrek, veranderde de sfeer in de school en bleven de leraren gedemotiveerd thuis. Het was voor de studenten niet meer mogelijk om er stage te doen. Ze gingen enkel nog naar het dorp om een paar dagen bij mama Anita te verblijven. Ik moet zo snel mogelijk met de directeur hem gaan praten, en bekijken of de stage terug kan opgestart worden vanaf volgend academiejaar.

Donderdag 7/4: Kathmandu en de aankomst van de groep studenten van de korte stage

Het is altijd even over een drempel stappen om terug te keren naar Kathmandu. De drukte went snel, maar de smog en de traffic jam waardoor kleine afstanden afleggen soms lang kan duren, maakt van de stad een uitdaging. En toch heeft Kathmandu ook haar eigen schoonheid. Vandaag staat een bezoek aan de site waar de deelorganisaties van HCI (Himalayan Climate Organisation) aan het werk zijn, samen met (CEO)  Shilshila, en in de namiddag een overleg met Michael Rai van CEPP (Centre for Educational Policies and Practices). Tegen de late namiddag komen de studenten van de korte stage van de opleiding secundair onderwijs aan. Hun stage bestaat uit 4 weken keuzestage in een al dan niet didactische context, en 2 weken doelgroepenstage (stage bij andere doelgroepen). Meestal geven ze hier les, maar daarnaast zullen zij ook helpen met het inrichten van modelklassen in de scholen die na de aardbeving heropgebouwd zijn, geven ze EHBO en sport in de districtschool van Tallipokhari, en werken ze mee aan een schooldansproject dat over verschillende scholen heen loopt (onze studenten LO en BR), de lerarencongressen en workshops, en krijgen ze een onderdompeling in cultuur en religie, en een training (door Basanta van Nepalhouse) over het schoolsysteem in Nepal.

De ochtendvlucht naar Kathmandu, met een 20 tal passagiers in een klein vliegtuigje van Yeti Airlines, is 1 van de mooiste ooit. Een half uur na het opstijgen wandel ik de domestic airport al uit. Er zijn verbouwingen aan de gang, de ooit sjofele aankomsthal is op weg om ooit een modern tintje te krijgen.

DSC_3006.jpg

Onmiddellijk na aankomst in het hotel moet ik naar HCI vertrekken. De chauffeur van het hotel wil me er naartoe brengen, al heb ik twijfels of hij eigenlijk wel weet waar we naartoe moeten. Adressen zijn hier eerder “gebieden”, dus de richting die de “driver” neemt is meestal wel ok, maar eenmaal aangekomen in de buurt van de bestemming, begint de echte zoektocht. Uiteindelijk kom ik een half uur te laat aan. Shilshila leidt me rond in de verschillende afdelingen van HCI, die allen een soort mini-ondernemingen zijn, klein gestart en uitgegroeid tot zelfbedruipende bedrijfjes. De HCI-ers zelf doorstaan een beetje de vergelijking met Vlerick-boys (en vooral girls). Jong, dynamisch en hoog opgeleid. De mini-ondernemingen die ze hebben opgestart, worden bemand en gerund door Nepali die zij hebben getraind en die zich voorheen aan de rand van de maatschappij bevonden, ofwel door armoede, ofwel door de kaste waartoe ze behoren. Een voorbeeld zijn de “garbisch collectors”, kastelozen die het vuil dat langs de straten en de rivier wordt achtergelaten oprapen en eruit halen wat geld waard is of eetbaar is. Zij worden door iedereen geminacht. Maar bij HCI hebben ze hen een opleiding gegeven en runnen ze nu een sorteerbedrijfje. Ze zijn de  “friends of the city” of “Nagar Mitra” en verdienen op een legale manier geld met het sorteren van pet-flessen, die tot nu toe illegaal naar India worden gesmokkeld door malafide organisaties die aan de garbisch collectors 1 of 2 Roepie geven per kubieke meter petflessen, terwijl ze er zelf het duizendvoud voor krijgen.

DSC_3079.jpg

DSC_3066.jpg

Er is ook een mini-onderneming waar naaisters werken. Zij maken in opdracht van grote bedrijven zakjes en vlaggen voor conferenties, doen zelf de boekhouding, verzorgen de communicatie en de marketing. DSC_3059.jpg

Ik stel onze hogeschool en het postgraduaat ook voor aan de stichter van HCI, die samen met Shilshila de voorstellen bekijkt en me binnen een aantal weken terug verwacht om de afspraken mogelijke stages voor het postgraduaat verder vorm te geven.

Na de middag komt Michael van CEPP. Er volgt een grondige evaluatie van de voorbije stage, en we bekijken samen wat gewerkt heeft en wat best anders aangepakt wordt. Ik neem een aantal heel goeie ideeën mee terug naar huis voor het volgend jaar. Ik ben blij te horen dat de studenten goed werk hebben geleverd, al hebben ze er bij CEPP onterecht een schuldgevoel aan overgehouden dat 1 van hen zo ziek is geweest. Het is niet voor iedereen weggelegd om tegen het harde leven in de Terai bestand te zijn. Vooral onze westerse maag en darmen hebben het daar soms wel eens moeilijk mee.

DSC_3106.jpg

En dat is het tijd om naar Andes House te gaan, waar de studenten van de korte stage zullen aankomen. Hun vlucht is op tijd, zelfs een beetje te vroeg. In het restaurantje vlakbij hun verblijf heb ik Dal Baath voor hen besteld, het Nepalese gerecht dat in de meeste gezinnen hier in de voormiddag en ‘s avonds gegeten wordt. Ook de muntlimonade valt in de smaak. (blog studenten: https://ophetdakvandewereld.wordpress.com) DSC_3114.jpg

Vrijdag 8/4: Cultuur en religie

DSC_3149.jpg

Er staat een dag onderdompeling in cultuur en religie op het programma. We starten met de lijkverbranding in Pashupatinath, en gaan dan naar de boeddhistische stoepa van Swayambunath. Tegen die tijd zijn de studenten al voldoende vertrouwd met het drukke verkeer en kunnen ze op eigen houtje naar het koninklijke plein van Basantapur stappen. Onderweg lopen ze tussen de dansende Newari die in de aanloop naar Nepalees nieuwjaar een festival van 3 dagen houden te ere van de god met de olifantenkop, Ganesh.

Van sommige studenten krijg ik vragen, die nog helemaal kaderen in hun westers denken. Ook de kledij moet nog wat bijgeschaafd worden. Maar na deze eerste onderdompeling, kijken de meesten al voor een stuk anders. De lijkverbranding, het ouderlingentehuis waar we op bezoek zijn gegaan, de verwarde blik van de bedelende lijmsnuivertjes, de trage of uitblijvende heropbouw van de vernielde tempels en huizen na de aardbeving, geven stof om over te praten en na te denken.

Lijkverbranding bij de Pashupatinath- tempel aan de Bagmatirivier

Pashupatinath is de belangrijkste hindoetempel in Nepal en ligt aan de heilige Bagmati rivier. Er zijn elf stenen crematieplatformen bij de tempel, en afhankelijk van de kaste en rijkdom wordt je lichaam dichterbij of verder af van de gouden tempel tot as herleid en dan in de rivier verstrooid. Een lijkverbranding moet binnen 24 uur na overlijden voltrokken zijn. Op een correcte manier gecremeerd worden is voor Nepali heel belangrijk.
Vier op de vijf Nepalezen is hindoe en de crematie is de kern van hun religie. Dan verlaat de ziel het lichaam om te reïncarneren. De crematierituelen beïnvloeden op een directe manier wat er met deze ziel gebeurt.  Wie op de juiste manier wordt verbrand kan voor altijd ‘verlost’ zijn van de cyclus van wedergeboorte. Er is om en bij de 250 kilo van het juiste houtsoort nodig voor het ritueel, dat geleid wordt door een Brahmaanse priester, geassisteerd door de oudste overlevende zoon of mannelijk familielid van de overledene. Deze persoon wordt kaalgeschoren en voorbereid op zijn taak met  een aantal reinigingsrituelen. Andere familielieden staan hem bij bij. Op de overledene worden vooral goudgele en oranje lijkgewaden gelegd, kransen van goudsbloemen, suikergoed, muntjes en bankbiljetten. De overledene wordt door de familieleden 3 keren in wijzerzin rond de brandstapel gedragen en dan op het hout gelegd. Met handelingen in een vastgelegde volgorde wordt het vuur dan aangestoken. Nat stro zorgt voor extra rookontwikkeling, zodat de ziel gemakkelijk meegedragen wordt. Het mannelijk familielid dat de Brahmaanse priester heeft geassisteerd bij de ceremonie, is onrein en dus ‘onaanraakbaar’ voor een periode van 13 dagen en zal gedurende lange tijd (tot 1 jaar) het wit gekleed gaan.

DSC_0061.JPG

DSC_0011.JPG

Basantapur, het koninlijke plein van Kathmandu

De eerste foto toont de mooie pagodes zoals deze er voor de aardbeving uitzagen. Prachtige bouwwerken met houtsnijwerk. Na de aardbeving zijn enkel de voetstukken overgebleven (zie tweede foto). De tenten die er vorig jaar toen wij nog een nacht in Kathmandu doorbrachten voor we naar huis terug keerden, zijn verdwenen. Of al deze mensen al terug een dak boven hun hoofd hebben, valt te betwijfelen, en als dat wel zo is, blijft de vraag of dat dan wel een veilig dak is. Veel huizen zijn gestut, gekraakt, of liggen nog helemaal in puin.

DSC_0095.JPG

DSC_2339

Stoepa in Swayambunath

Ook de boeddhistische tempel van Swayambunath is getroffen door de aardbeving. De stoepa zelf staat er nog, maar het mooie boeddhistische klooster dat er vlak bij stond, is volledig weggevaagd. Het is voor wie de plaats goed kent een aangrijpend zicht om nu enkel nog een tentje te zien dat dienst doet als klooster, in plaats van het statige en kleurrijke gebouw dat er vorig jaar nog was.

DSC_3154

Stoepa (2016)

DSC_0052.JPG

Klooster (links op de foto) aan de voet van de stoepa (2015 voor de aardbeving)

DSC_3202

Klooster aan de voet van de stoepa (2016)

Zaterdag 9/4: Busrit van Kathmandu naar Pokhara

De studenten van de korte stage nemen de bus naar Pokhara, dat 204 km ten westen van Kathmandu ligt. De bus rijdt langs de Phrithvi Highway, een groot woord voor een kronkelende weg waar bussen, vrachtwagens en auto’s elkaar soms rakelings kruisen en die slingerend de middle hills over rijdt, langsheen en over rivieren. De rit duurt in optimale omstandigheden 5 tot 6 uren, als er ongevallen gebeurd zijn of ergens een blokkade is, rijd je er tot 2 keer zo lang over.

De groep van dit jaar komt ongeveer 8 uren na het vertrek in Kathmandu aan.DSC_7022.JPG

Zondag, 10/4: Schoolbezoek, overvolle bussen en Run for fun

De studenten zijn ondertussen goed geïnstalleerd in hun verblijf voor de komende stagetijd. Bij Sushma en Khem slapen ze per 2 in een kamer. Van op het dak zien ze in de verte het meer liggen.

IMG_0357

Voor hun eerste dag in Pokhara gaan samen met de studenten van de lange stage, opeengepakt in een overvolle lokale bus, naar de Macchapuchre school in Burjunkhola. Hoewel het nu voor even vakantie is, zijn er toch enkele leerkrachten aanwezig, en kunnen de ervaren studenten van de verschillende opleidingen, de anderen rondleiden en laten kennismaken met hun gastgezinnen. De weg ernaartoe is ongeplaveid en hobbelig. Voor de “nieuwkomers” een ervaring op zich.

DSC_1479.JPG

IMG_0355.JPG

Joke en Jonathan, studenten LO, hebben een andere taak. Zij helpen Keshab met de organisatie van een Run for Fun, een loopwedstrijd voor sportieve toeristen, gesponsord door de lokale horeca. De “Run for Fun” is volgens Keshab bedoeld om de wereld te laten zien dat het in Nepal weer allemaal goed gaat, en dat de toeristen gerust terug naar het land mogen afreizen. Maar de run kadert ook in het Nieuwjaarsfestival dat vandaag start met een processie waarin de 4 kasten hun traditionele kledij, dans en muziek tonen. En helemaal vooraan in de stoet (ik had het kunnen weten) loopt Keshab, geflankeerd door… Jonathan en Joke met het spandoek dat de festiviteiten aankondigt. Ze zullen hier morgen vast in de plaatselijke krant staan.

DSC_3382DSC_3395DSC_3412

Maandag, 11/4: bezoek aan het Tibetaans vluchtelingenkamp

Volgens gegevens van de VN leven er ongeveer 40000 vluchtelingen en asielzoekers in Nepal. Daarvan leven 25000 mensen afkomstig uit Buthan in 2 vluchtelingenkampen. Voor hen worden intensieve programma’s opgezet om hen een definitieve verblijfplaats in Nepal, Buthan of een derde land te bezorgen. De overige 15000 vluchtelingen zijn hoofdzakelijk Tibetanen. Hun aantal is een ruwe schatting, omdat Tibetanen in Nepal geen identiteitsdocumenten kunnen krijgen, en ook nergens officieel mogen ingeschreven worden. De meeste Tibetanen leven in vluchtelingenkampen verspreid over een aantal steden, o.a. in het sinds 1964 aangelegde Thashiling refugee camp in Pokhara. De omstandigheden waarin zij leven zijn niet evident, en ze kunnen geen visum krijgen om te reizen. In het laatste VN-rapport (2016) staat: “The UNCHR will continue to advocate a simpler visa-waiver process for urban refugees who are accepted for resettlement and ways to assure the safe transit of Tibetans to India. UNHCR will also seek the issuance of documentation for the long-staying Tibetan population.” Of dit succesvol en haalbaar is, blijft een moeilijk te beantwoorden vraag. Nepal hecht zich economisch steeds meer vast aan China, en dat zal het leven van de Tibetanen in Nepal volgens hen bemoeilijken.

Voor onze studenten is het beeld dat zij hebben van een vluchtelingenkamp, er 1 dat ze kennen van de mediabeelden over de huidige kampen in Europa. “Hier zijn huizen, ze leven echt in een dorp”, drukt 1 van de studenten haar verbazing uit als we het kamp van Tashiling binnenkomen. Dat klopt, na verloop van jaren (in het geval van de Tibetanen zelfs meer dan 50 jaar) worden de kampen dorpen in een stad.

DSC_0145.JPG

De Tibetaanse cultuur en sfeer, veel meer georganiseerd en een stuk netter ook, valt meteen op. Dit is een stukje Tibet in Nepal, bevolkt door de oudere inwoners die de gevaarlijke vlucht door het hooggebergte meegemaakt hebben als volwassenen, een tweede generatie waarvan de meesten tijdens de vlucht kinderen waren, en een derde generatie die hier geboren is. De vluchtelingen zijn tot 2008 systematisch in Nepal blijven toestromen, nadien is het aantal nieuwkomers afgenomen. Volgende week geven we hier les, en zullen onze studenten zich realiseren dat de kinderen hier voor zichzelf wel toekomst dromen, maar de twintigers en hun ouders ontmoedigd geraken omdat er voor hen weinig kansen openliggen.

DSC_0143.JPG

We bezoeken het kamp, het Tibetaans klooster en de kleine souvenierwinkeltjes waarmee de bewoners van het kamp wat geld proberen te verdienen. Onder andere hun handgeknoopte tapijten zijn befaamd.

DSC_3460.jpg

DSC_3466.jpg

Dinsdag, 12/4: afscheid, kampioen en de koning van België

De dag start met het afscheid van Caroline, Brechje en Lize. Ze laten een diepe indruk na op iedereen hier, Susma en Khem zullen hen missen, en wij ook. Ze krijgen een mooi afscheid voor ze in een volgepropte taxi naar de vertrekplaats van de bussen rijden.

Ondertussen zijn de andere studenten ook vroeg uit de veren. Ze krijgen samen met een groep deelnemers aan de Run for Fun een opwarming en workout van onze studenten Jonathan en Joke in de tuin van de Butterfly Foundation. Om 9 u lopen ze allen mee in de hoop 1 van de mooie prijzen te halen. Er is veel volk komen opdagen, waaronder heel wat goeie lopers. Joke en Jonathan hebben de organisatie van de loopwedstrijd goed mee opgevolgd en voor extra veel deelnemers kunnen bijeenbrengen.Onze studenten bijzonder goed. Bij de vrouwen wordt Joke tweede. Paulien valt met een vierde plaats net buiten de prijzen, en Jonathan eindigt op een verdienstelijke vijfde plaats bij de mannen. Ook de overige studenten behalen een mooi resultaat. Joke krijgt een ceremonieel eerbetoon, met een teeka met rode kleurstof, een token of love (een boeddha beeldje), een sjaaltje als teken van eer en geluk, en daar bovenop een vlucht met een zweefvliegtuigje.

DSC_3516DSC_3531DSC_3534

In het publiek staan twee kleine jongens, Thomas en Philippe. Het zijn neefjes. Philippe (rechts op de foto) is de zoon van Keshab Pahari, Thomas (links) is de zoon van Santosh Pahari, de broer van Keshab. Hun grootvader is Govinda Pahari, de eigenaar van de Butterfly Lodge waar de studenten tot vorig jaar hebben gelogeerd. Drie jaar geleden was 1 van onze studenten van de lange stage Thomas. Hij voelde zich in Nepal bijzonder goed, zag er op den duur ook een echte Nepalees uit, en werd bijna als een zoon opgenomen in de familie Pahari. Het klikte zo goed dat Santosh besloot zijn eerstgeboren zoon naar hem te vernoemen. Keshab wou toen zelf ook een westerse naam voor zijn zoon, en vernoemde hem naar de (toen) toekomstige koning van België.

DSC_3526

Het haar van (Hindoe) jongens wordt in de eerste drie levensjaren niet geknipt. Pas als het kind 3 jaar is, volgt 1 van de Sanskaar rituelen (de Moeran genaamd) waarbij het haar kaalgeschoren wordt. Het haar dat in de baarmoeder is gegroeid, wordt namelijk geassocieerd met het verleden en met de vorige levens, en dus ook met de negatieve aspecten die deze levens met zich mee hebben gebracht. Als in navolging van de Karma-leer, de ziel die heeft plaatsgenomen in het lichaam van het kind negatieve daden heeft verricht, zal het daar in zijn huidig leven ook mee te maken krijgen. Op het moment dat het echter wordt kaalgeschoren, kan het kind zich richten op de toekomst. Met de Moeran begint het kind zo aan de ontwikkeling van zijn eigen karma.

In de namiddag komen de studenten langs om hun stagetaken te bespreken en het voorbereidingswerk verder te verdelen. Vanavond vieren ze met de Nepali oudejaar, en morgen gaan de eerste 3 naar Tallipokhari bij mama Anita. De anderen starten tutoring Engels, een paar nemen eerst een dag vrij om een deadline te halen van hun bachelorproef.

Woensdag, 13/4: 2073

Het nieuwjaar is vannacht ingezet met luide muziek en vuurwerk. De studenten gingen naar het festival, een soort Nepalees “Feest in het Park” met oude ijzeren kermistuigen, kraampjes en de Nepalese Clouseau, zoals Charlotte het groepje dat optreedt noemt. Er zijn 30000 Nepalezen afgezakt naar Pokhara voor oudejaar. Voor de eerste keer dit jaar waren ongeveer alle hotels bezet. Vooral de onveilige manier waarop hier omgesprongen wordt met vuurwerk, was voor de studenten even schrikken. Er is gelukkig niets gebeurd.

Charlotte, Julie en Paulien zijn vertrokken naar Tallipokhari. Ze zullen door mama Anita met open armen ontvangen worden, en voor het eerst hun dal baath met de handen eten. Het leven in de bergen, op nauwelijks een 3-tal uren hier vandaan, is nog heel ruraal.

Voor Anne is het al een paar dagen doorbijten. De studenten hebben al bijna allemaal last gehad van maag en darmen, maar bij Anne lijkt het van iets meer hardnekkige aard. De hoge temperaturen, het gebrek aan hygiëne en de stroom die meerdere keren per etmaal uren uitgeschakeld wordt, volgens een vooral meegedeeld schema dat zelfs in de kranten gepubliceerd wordt, zorgen ervoor dat eten niet altijd op de goeie manier bewaard wordt. Doe daar nog wat besmet water bovenop en je krijgt een cocktail waar onze westerse maag en darmen niet goed tegen bestand zijn.

Ik bereid met Basanta en Durba van Nepalhouse het bezoek aan de dorpen in het Gurkhagebied verder voor. We huren 2 jeeps, want alle studenten gaan mee. We proberen in 1 dag heen en terug te gaan, het zal afhangen van de staat van de weg en van de jeeps of dat ook zal lukken. De directeur van school die via het geld dat vorig jaar is bijeengebracht door onze collega’s, studenten en iedereen die Nepal mee gesteund heeft, terug opgebouwd wordt, zal er ook zijn. We gaan het stageprogramma voor volgend jaar vorm geven.

Donderdag, 14/4: De container is aangekomen, bijna een jaar na de aardbeving

Vorig jaar, toen we hier na de aardbeving hulpverlening op touw zetten, was er een groot tekort aan zeilen voor de voorlopige woningen. De firma Sioen van Ardooie heeft toen, op initiatief van Francis Luca, een container vol zeilen bijeen gebracht, o.a. geschonken door klanten van over geheel Europa. De container is per schip naar Calcutta gebracht, waar hij ongeveer 3 maanden na de aardbeving aankwam. De moesson was volop aan de gang in Nepal, de zeilen zouden goed van pas komen. Maar dan is het beginnen mislopen. Er was de raad gegeven om de lading als hulpgoederen in Nepal in te voeren, zodat er geen invoerrechten zouden moeten betaald worden. Dat was een goed idee, ware het niet dat vanaf de derde maand na de aardbeving, de overheid geen ladingen meer als hulpgoederen  wou aanvaarden. Waar het verder misgelopen is, kan moeilijk achterhaald worden, maar feit is dat de container zo lang in de haven is blijven staan, dat er een zeer hoge som aan liggeld moest betaald worden. Bovendien was de grens tussen India en Nepal ondertussen omwille van een blokkade wegens ongenoegen over de nieuwe grondwet voor maanden gesloten. Dat verdubbelde nog eens de kosten voor de opslag van de container. Uiteindelijk is met verenigde krachten van Francis, de firma Sioen en Bikas de volledige som betaald, en kon de container per vrachtwagen naar Nepal vertrekken. Het moet een vreemd zicht geweest zijn, er rijden zo goed als geen vrachtwagens met containers rond in Nepal. De vrachtwagen is aangekomen bij HCI, Shilshila liet weten dat alles goed verlopen is. Zij verdeelt de zeilen, die jammer genoeg nog altijd broodnodig zijn voor de vele daklozen die nog wachten op het eerste geld van de overheid. De container zelf krijgt een nuttige bestemming op de terreinen van Himalayan Climate Institute. Eind goed al goed, maar niet voor herhaling vatbaar…

IMG_0162.jpg

Vrijdag, 15/4: Op bezoek in de dorpen waar we vorig jaar na de aardbeving een hulpprogramma opzetten

De studenten staan stipt om 5 u klaar om te vertrekken naar het Ghurka-gebied, waar het epicentrum van de aardbeving lag en waar de studenten van de stage van 2015 de basishulp op gang trokken. Kaplang en Khari zijn zo afgelegen dat de massaal toegestroomde internationale hulp niet tot daar reikte, omdat ze gewoonweg teveel verborgen liggen. De studenten weten dat het een zware tocht wordt, en ondanks de maag- en darmproblemen waar sommigen nog mee kampen, gaan ze allen mee. Het duurt 45 minuten voor de jeeps er allebei zijn, en we samen met Durba, Basanta, Krishna van Nepal House en 2 chauffeurs de rit aanvangen.

De weg naar het eerste dorp in het Gurkha-gebied is hobbelig en stoffig. We worden zodanig dooreengeschud dat mijn stappenteller elke schok als een stap registreert. Tegen het eind van de dag zijn er dat meer dan 24000. Soms blokkeren tegenliggers de weg, soms doen de met het water van een bergstroom meegevoerde stenen dat. Met de hulp van iedereen wordt er dan letterlijk “een steen verlegd”.

DSC_3690.jpg

Langs de weg zien we de resten van de vernielde huizen. Het wordt voor mij ook meer en meer duidelijk dat de voorlopige huizen, met goedkope materialen en ingenieus ontworpen, maar o zo westerse ideeën hier maar half helpen. De voorlopige huizen met golfplaten en bamboe staan leeg, de mensen wonen opnieuw in hun gehavende wankele huizen.

DSC_3959.jpg

De reden daarvan begrijp je maar als je ook de situatie ter plaatse ziet. Er zijn momenteel veel bosbranden, we rijden langs hectaren afgebrande, nog nasmeulende en zelfs brandende bossen, waartegen huizen uit bamboe geen kans hebben.

DSC_3970.jpg

Verder zijn de golfplaten letterlijk speelballen van de harde windstoten die de moessoenregens voorafgaan, en geraken ze beschadigd door de dikke hagel die hier regelmatig uit de lucht valt. De bewoners van de bamboehuizen en de stalen constructies bezet met zeilen en golfplaten zijn ook bang voor roversbendes, die met een fikse trap de deur van deze lichte en voorlopige huizen intrappen. Als eerste en tijdelijke hulp zijn de huizen ok, maar er is (te) veel buitenlands geld in gestoken (de tijdelijke huizen kosten tussen 500 en 800 Euro) dat beter anders had kunnen gebruikt worden, stelt met hier. En nu ik de situatie hier ter plaatse bekijk, vind ik dit een terechte vaststelling die me er opnieuw van overtuigd dat hulpverlening er moet komen in samenspraak en met inbreng van de lokale bevolking. Gelukkig zullen de huizen waarvan het frame uit ijzer bestaat en enkel de wanden uit tijdelijk materiaal in de toekomst kunnen omgezet worden tot permanente woningen. Voor de modellen waar alleen een gebogen golfplaat de “shelter” vormt waarmee het tijdelijk huis is gebouwd, is dat een stuk minder het geval.

DSC_3962.jpgDSC_3848.jpg

Het materialen van de tijdelijke huizen krijgt dankzij de creativiteit van de dorpelingen, een tweede bestemming. Overal zie je hoe ze als vloerbedekking, draagdoek voor oogst, afdekking voor de dierenvertrekken, afscherming van het “sanitair blok”, bescherming van voorraden gebruikt worden. De heuvels kleuren oranje en blauw, en het zilver van de golfplaten blinkt er tussenin.

In het eerste dorp waar we aankomen, zien we huizen die, een stuk met het geld dat Artevelde bijeenbracht, een stuk met eigen middelen van Nepal House, en vooral met de werkkracht van het hele dorp zijn gebouwd en in gebruik genomen. Er is een sterke fundering, een metalen frame, en snelbouwstenen die met stevig cement zijn gebouwd. Het ontwerp, dat Nepal House samen met een Nepalese architect en een ingenieur, beiden afkomstig uit de streek liet ontwerpen, is aardbevingsbestendig. Mocht het bij een te hevige schok toch breken, dan vallen de muren naar de buitenkant. De mensen tonen fier hun nieuwe woonst, die aan de basis bestaat uit twee vertrekken. Elk gezin heeft er zijn eigen uitbreiding aan toegevoegd, of het afgewerkt met andere materialen. De timmerman bouwde bijvoorbeeld een houten afdak, een bijkomende schuur, en maakte kasten in de kamers. Verderop zijn golfplaten gebruikt voor een apart toilet. Met het teveel aan cement maakten sommigen een ingewerkte regenput. Per huis is er 2000 Euro uitgegeven aan  materiaal en transportkosten. We hebben ondervonden hoe moeilijk het is om hier met een degelijke jeep te geraken, laat staan wat dit betekent met een vrachtwagen vol bouwmaterialen en aan brandstofprijzen van bijna 80 cent per liter.

Hieronder zie je eerst een foto gemaakt door de studenten net na de aardbeving in 2015, bij de prospectie en het leveren van voedsel en tijdelijke shelters, en daarna de huidige situatie.

kaplang 2015.jpg

_IGP2912

Foto: Alle 26 huizen van het dorp zijn vernield (2015)

Kaplang 2015 1

Foto: Studenten verdelen voedsel en shelters (2015)

DSC_3745

Foto: Alle 26 huizen zijn heropgebouwd en opnieuw bewoond (2016)

kaplang bis.jpg

Foto: In het dorp is als bij wonder niemand gewond (2015)

DSC_3722

Foto: huizen hebben een stalen frame, diepe fundering en gemetselde muren (2016)

DSC_3711

Foto: (elk huis heeft 2 vertrekken), verder aanbouw/aankleding gebeurt door bewoners (2016)

De 26 huizen van het dorp zijn gebouwd. Wat nu nog moet gebeuren is de drinkwatervoorziening herstellen. de leidingen naar de bron, die op een half uur stappen van het dorp ligt, zijn stuk. De voorzieningen kunnen met geringe middelen en veel lokale mankracht weer opgebouwd worden. Om het helemaal goed te doen, zijn er ook drinkwater reservoirs nodig in het dorp zelf, met filters om het met stof en aarde bevuilde water drinkbaar te maken. Door de aardbeving is het dorp nu afgesloten van elke vorm van watervoorziening, en halen ze bruin en vervuild water uit een afgelegen tap. We hebben geen beloftes gedaan, maar bekijken hun vraag. Samen met Nepal House en de ingenieur die het dorp kent, bekijken we hoe het kan gerealiseerd en tegen welke prijs.

Nepal House organiseert in dit dorp communitywerking (rond gezondheidszorg, traumaverwerking voor kinderen en rond gender- en kasteproblematiek). De studenten van het nieuw postgraduaat van onze opleiding kunnen in het dorp stage lopen in 1 van de projecten, afhankelijk van hun voorkennis.

We krijgen het nodige eerbetoon, met een bloemenkrans en een tika. Dit is het moment waarop de woorden die de studenten mij al vaak hebben horen uitspreken over het dilemma waarmee we als westerlingen die met hulpverlening te maken krijgen geconfronteerd worden. We krijgen teveel dankbaarheid voor het luttele dat we maar doen. Ze beginnen ook in te zien dat er verschillende manieren zijn om aan hulpverlening te doen. De meesten hadden al vanaf dag 1 hier zin om het geld en de goederen die ze meehebben uit te delen, zomaar. Nu beginnen ze te snappen dat er eerst moet gepraat worden, bekeken wat de noden zijn en welke inbreng de mensen zelf kunnen doen, en dat pas dan, weloverwogen en met respect voor wat de bevolking zelf wil, hulpverlening kan opgezet worden. Het doet deugd om te voelen dat ze dit inzicht nu aan het verwerven zijn.

Voor we vertrekken toont Basanta van Nepal House ons wat lager gelegen nog 4 huizen, gebouwd voor kastelozen. Deze huizen zijn net af, en de gezinnen verhuizen binnenkort. Een vrouw vertelt dat haar man sinds de aardbeving is beginnen drinken. Zelfgemaakte rijstlikeur is een pest, in veel bergdorpen. Deze mensen hebben weinig toekomstperspectieven, en in zommige bezinnen leidt dat tot een alcoholverslaving en huiselijk geweld.

De overheid heeft 2000 Euro per gezin beloofd voor de heropbouw van de huizen. Er is al eens 150 Euro uitgedeeld, binnenkort zou er nog eens 500 Euro volgen. Het nu en dan uitdelen van een klein bedrag is problematisch. Het wordt niet altijd besteed aan de heropbouw van de huizen, maar bv. om het schoolgeld van de kinderen te kopen. Soms wordt het ook slecht besteed, en gaat het naar alcohol. Er was tot nu toe geen goed beleid rond het verdelen van subsidies. Nu de nieuwe grondwet is goedgekeurd, en de nieuwe regering blijk heeft gegeven bestand te zijn tegen grote broer India die uit onvrede met de hunker naar zelfstandigheid van Nepal de grenzen maandenlang blokkeerde, hebben de Nepalezen hoop dat het beter wordt. Always keep hoping…

Van Kaplang zetten we onze tocht verder naar Khari, een viertal uur rijden over smalle onverharde wegen. Daar hebben de studenten vorig jaar de dorpelingen geholpen en een voorstel uitgeschreven voor het heropbouwen van de school, die volledig vernield werd. Het ontwerp is opnieuw in overleg met de dorpelingen en Nepal House gemaakt. Nepal House bracht het materiaal ter plekke, een hele onderneming op deze onherbergzame plaats. De dorpelingen gingen daarna zelf aan de slag. Ik zie oprechte verwondering in de ogen van de mensen van Basanta en Dhurba over de vorderingen die zijn gemaakt. De school is klaar, het schooljaar kan gewoon opnieuw opstarten in mooie nieuwe lokalen. Wat nog ontbreekt zijn lage tafels en banken voor de allerkleinsten. Het geld dat is bijeengespaard door de collega’s van de administratieve diensten van de campus Hoogpoort van onze hogeschool, wordt gebruikt om het hout aan te kopen. De dorpelingen maken de banken deze week nog, zodat ook de kleinste kinderen kunnen zitten in de klas.

Ook hier kunnen studenten aan de slag als stagiair. Er is teacher training nodig, en programma’s om ook de kinderen van de lage kasten en de gezinnen waar de kinderen nodig zijn als werkkracht, te overhalen om naar school te komen. Verder kan hier samen met Nepal House een project opgezet worden rond hygiëne, kindhuwelijken en drankverslaving.

Kaplang 2015 2

Foto school 2015, enkel materiële schade, op zaterdag is er geen school

DSC_3933

Foto: Arteveldegroep samen met Basanta, Dhurba, Krishna en de schooldirecteur (2016)

DSC_3874

Foto: Klaslokaal (6 in totaal)

DSC_3923

Foto: Klas met vooraan een bankje als model voor het nog aan te maken meubilair (2016)

DSC_3884

Foto: Leraarskamer (2016) Er zijn 6 leerkrachten en 80 kinderen, van kleuter tot graad 5

DSC_3941

Foto: Heropgebouwde school, met links ook een waterreservoir (2016)

Foto: Leraars, schooldirecteur en studenten in de schoolrefter. (2016)

De tocht terug naar Pokhara duurt lang, het is 22:30 u en pikdonker als we aankomen, en we zijn kapot van de lange rit. De studenten hebben veel indrukken opgedaan vandaag, ze zijn er stil van.

Voor mij is het een speciaal gevoel om te zien hoe het werk dat de studenten vorig jaar deden verdergezet wordt, o.a. met geld dat bijeengehaald is dankzij de vele collega’s en studenten van de Arteveldehogeschool, hun familie en vrienden en een aantal organisaties.

Zaterdag 16/4 en zondag 17/4: Sport- en expressiedag in de Shree Janakalyan English School

We proberen iets nieuws uit in de Janlalyan school. We brengen de kinderen samen voor een tweedaagse rond dans, sport en expressie. Ik heb veel moeten overleggen met de schooldirecteur voor alles rond was, maar na verloop ging hij zo mee in het idee dat het aanvankelijk voorgestelde groepje van een 20-tal kinderen dat hij zou optrommelen, uiteindelijk uitgroeide tot meer dan 50. De studenten zullen met de fiets naar  school gaan. Ik heb moutain bikes gehuurd, een mooi woord voor fietsen die met haken en ogen aaneen hangen, een betere kwaliteit vinden voor een deftige prijs is hier zo goed als onmogelijk. Ik schat dat de tocht naar de school per fiets ongeveer een uur duurt. De tweedaagse is goed voorbereid, het is een soort hoekenwerk geworden met speelse sessies waarin sport, spel en expressie een didactische inslag krijgen. Dit is een experiment dat, als het lukt, hopelijk in meerdere scholen een vervolg kan krijgen. Er zijn namelijk in Nepal tijdens het schooljaar enorm veel vrije dagen. Elke god die jarig is, elke bevolkingsgroep die een staking uitroept, elke herdenking van een gebeurtenis uit het verleden, is een reden om de scholen te sluiten. Voor de kinderen betekent dit doelloos rondhangen, of in rurale gebieden helpen op het land en bij het aanhalen van water. Een soort “op maat gesneden” en structureel geïnstalleerde speelpleinwerking is 1 van de dingen die ik hier in de toekomst met de studenten graag zou willen realiseren. De Shree Janakalyan school is daarvoor een dankbare case study. Ik had het zelf ook al gemerkt bij de eerste gesprekken, en het wordt door de studenten bevestigd: de directeur Krishna is enthousiast, en samen met zijn lerarenkorps vertaalt hij kritisch en leergierig de didactische werkvormen die de studenten aanbrengen, in een voor zijn school en kinderen haalbare vorm. Er is meteen een wisselwerking, de studenten vertellen me dat ook zij zaken hebben geleerd. Het is een enthousiaste bende die ik ‘s avonds, allen bijeen op 1 van hun kamers bij Khem, hoor vertellen over de dag en over hoe ze het morgen verder gaan aanpakken. Er is wel 1 ding dat ze nooit meer willen doen, en dat is met de fiets naar de school gaan. De weg is stoffig en onverhard, maar het is vooral de slechte staat van de fietsen en de harde zadels die hen parten heeft gespeeld. Morgen nemen ze de lokale bus.

Maandag 18/4: Shree Janakalyan English School, lerarenopleiding en het belang van communicatie

Ik vertrek tegen de middag met Bram en Sofie van de lange stage naar de Janakalyan school. Zij gaan er hun bachelorproef uittesten, terwijl ik met de directeur en de coördinator afspraken maak voor het vervolg van de stage. Tegen onze verwachtingen in, treffen we eerder ontgoochelde studenten aan . Ze staan in een groepje buiten de schoolpoort en vertellen dat de sfeer vandaag helemaal anders is dan gisteren. Er zijn veel meer kinderen, ook hele kleintjes die nog geen Engels kunnen en niet naar hen luisteren. De directeur heeft hen ook gevraagd om hun dag anders in te richten, ze hebben niet goed begrepen wat hij bedoelt. Ze zijn een beetje uit hun lood geslagen, maar hebben toch al oplossingen gezocht, door de kleinere kinderen van de grote te scheiden en er apart mee aan de slag te gaan.

DSC_4036DSC_4038Ik overleg met de directeur en de coördinator en haal uit gesprek iets dat ik eerder ook al op andere scholen heb gemerkt. Men heeft niet graag dat kleine kinderen buiten lopen, uit veiligheidsoverwegingen. Voor hen wil de directeur liever een programma dat binnen doorgaat en dat er vooral op gericht is om hen zo snel mogelijk een zo groot mogelijke woordenschat Engels bij te brengen. Hij stelt rijmliedjes op die ze leren afdreunen. Bon, dit wordt dus even zoeken naar een oplossing.

DSC_4056

De rest van de tijd volgt een boeiend vergelijking tussen de lerarenopleiding in België en Nepal. Of het gebrek daaraan want in Nepal is die er voor leerkrachten van het lager en kleuter niet echt. Wie na de 12de klas (einde humaniora bij ons) leraar wil worden volgt een cursus van 40 dagen, georganiseerd door de overheid. Daarin worden algemene pedagogische en didactische vakken gegeven, volgens de directeur op een laag niveau. Nadien leggen de toekomstige leerkrachten een examen af, dat o.a. bestaat uit het maken van een lesvoorbereiding. Ze leren geen specifiek vak. Bij hun aanwerving in een school bepalen de schooldirecteur en de district-overste samen welke vak de betrokken leerkracht zal geven.

Het programma van de studenten stopt vroeger dan gepland. Het begint hard te waaien en er komen donkere wolken opzetten. de kinderen hollen naar binnen. Het gaat regenen en dat is goed nieuws, want het is heel droog, er zijn al berichten over een tekort aan water in de Terai. Normaal gezien zullen de studenten van de korte stage morgen voor het eerst de bergen kunnen zien. Tot nu toe zaten ze verborgen achter een ijle nevel.

DSC_4067

Dinsdag 19/4: Speltherapie, heldere lucht en het Nepalese schoolsysteem

Zoals verwacht is het voor het eerst sinds lang helder en zijn de bergen zichtbaar. Dat levert, als je er om 5 u opstaat en met de taxi naar Sarangkot rijdt en daarna nog een half uur de berg op stapt, een prachtig spektakel. Maar de studenten zijn zo moe van de 2,5 uur lange tocht te voet terug na de schooldag van gisteren, dat ze niet uit hun bed zijn geraakt. We vertrekken tegen 10:30 naar Nepal House, om daar een rondleiding te krijgen in het therapiecentrum, gevold door een uiteenzetting over het Nepalese schoolsysteem.

DSC_0188.JPG

De leerkrachten en de therapeuten van Nepal House staan ons op te wachten. Zij zijn nu 8 jaar bezig met dit werk, en worden nog steeds getraind en gecoacht door docenten van een Canadese universiteit die daar om de paar jaar voor langskomen. De doelgroep zijn kinderen en jongeren die een trauma hebben opgelopen. Sommige kinderen verloren ouders of familie bij een grondverschuiving, overstroming of bij de aardbeving, anderen leven in gezinnen waar geweld gebruikt wordt, meestal door alcoholverslaving. Er zijn ook kinderen die als hulpje bij een rijke familie aan de slag waren en daar niet echt goed behandeld werden, nog anderen zijn op straat of in de jeugdcriminaliteit terecht gekomen. Allen krijgen onderwijs en therapie op maat, tot ze er klaar voor zijn om terug gewoon te functioneren in de school en de maatschappij.

DSC_4098.JPG

Vooral voor de studenten PK (project kunstvakken) is de werking in dit centrum, met speltherapie via expressie en kunstvormen, interessant. Sofie en Anne lopen vanaf morgen mee met de leerkrachten van Nepal House, en kunnen hier een deel van hun keuzestage doen. Volgende week zullen zij hopelijk ook de Canadese docenten kunnen ontmoetEen van de coördinatoren van Nepal House is Basanta. Hij heeft zelf een master behaald en gaf les in een publieke school voor hij met deze job begon. Met zijn klare kijk op onderwijs is hij de geknipte persoon om de studenten wegwijs te maken in het verschil tussen private en publieke scholen, lerarenopleiding, SLC (school leaving certificate, het Nepalese staatsexamen)… Ik heb hem gevraagd om onze studenten uitleg te geven. Hij vertelt hen dat het onderwijs hier in Nepal nog maar 70 jaar bestaat. Voordien werd het door het regerende koningshuis tegengehouden. Hoe minder het volk wist, hoe minder problemen er waren. Het aantal scholen is sindsdien langzaam beginnen stijgen, en uiteindelijk is er ook leerplicht gekomen. Toch volgen nog steeds ongeveer 20% van de kinderen geen onderwijs. Hoe verder Basanta vordert in zijn uiteenzetting, hoe meer vragen bij de studenten loskomen. Ze willen bijvoorbeeld ook het kastensysteem beter begrijpen. Basanta is zelf Brahmaan, maar vertelt dat zijn generatie niet meer gelooft in het kastensysteem. Het is verboden, maar het zit toch nog steeds in de hoofden van de mensen, alsof het echt een geloof is, voegt hij eraan toe. Hij schetst het ontstaan, de interpretatie die er doorheen de geschiedenis aan is gegeven, en de gevolgen die het heeft gehad. Hij geeft ook voorbeelden over hoe de verschillen in de steden vervagen, maar in rurale gebieden nog groot zijn. Kastelozen mogen daar nog steeds niet binnen in de huizen van hogere kasten, ouders van leerlingen van een hoge kaste zullen op een ouderdag van de school niet samen eten met lagere kasten.